Wady stóp — te rzadsze, widoczne natychmiast po urodzeniu, np. stopa końsko-szpotawa, jak i te powszechne, ujawniające się po pionizacji, np. zaburzenia pierwszego promienia sugerujące obraz stopy płasko-koślawej w chorobie Mortona czy w stopie typu PME (primus metatarsus elewatus) — są najczęściej występującymi uszkodzeniami wrodzonymi, przypuszczalnie genetycznymi, w narządzie ruchu człowieka.
Dział: Wiedza praktyczna
Wiskosuplementacja dostawowa jest coraz powszechniej stosowaną terapią w przypadkach zarówno uszkodzeń chrząstki stawowej, jak i wczesnych zmian zwyrodnieniowych. Szczególne znaczenie ma to w leczeniu zmian stawu kolanowego. Częstość urazów kolana oraz szeroki zakres stosowania artroskopii operacyjnej sprzyjają zastosowaniu dostawowemu kwasów hialuronowych różnej generacji. W pracy przedstawiono przegląd współczesnej wiedzy na ten temat, oparty na literaturze światowej i doświadczeniach własnych autora.
Powszechność zespołów bólowych stawu kolanowego stanowi znaczny problem społeczny i kliniczny. Generuje on wyzwanie diagnostyczne i lecznicze procesów biomechanicznych i biologicznych zarówno aparatu więzadłowo-torebkowego (pierwotnie), jak i chrząstki stawowej (wtórnie). Podstępnością diagnostyczną jest fakt, że rzadko ból stawu kolanowego jest pierwotną przyczyną. Nierzadko ból wynika z patologii stawu biodrowego, kręgosłupa lub stopy. Wobec doskonałej diagnostyki obrazowej zbyt często leczone są obrazki, a nie rozpoznanie przyczyny bólu oparte na dowodach wg Evidence Based Orthopaedics/Traumatology. Zespoły przeciążeń grawitacyjnych więzadłowo-torebkowych są łatwe do wyleczenia w okresie wczesnym. Degradacja chrząstki stawowej generowana jest przewlekłymi przeciążeniami tkanek miękkich. Pośrednia diagnostyka kondycji chrząstki stawowej wszystkich przedziałów kolana wynika z obrazu RTG obu stawów kolanowych na stojąco bez butów. Obraz taki jest podstawą klasyfikacji zwyrodnień wg Kellgrena i Lawrence’a oraz wdrożenia ochrony chrząstki stawowej wg wskazań, celem eliminacji bólu kolana.
Niedokrwistość w okresie okołooperacyjnym jest jednym z niekorzystnych czynników rokowniczych. Wpływa m.in. na zwiększenie zachorowalności i śmiertelności, głównie w populacji osób starszych, a także na wydłużenie okresu rekonwalescencji, rehabilitacji pooperacyjnej oraz długości hospitalizacji. Wykazano pozytywną korelację między przedoperacyjnym stopniem niedokrwistości a częstością przetoczeń krwi w okresie okołooperacyjnym. Zasadnym jest więc prawidłowe leczenie niedokrwistości u pacjentów oddziałów ortopedycznych w okresie okołooperacyjnym, a także wnikliwa diagnostyka w kierunku niedokrwistości u chorych kwalifikowanych do zabiegów planowych. Metoda leczenia niedokrwistości jest wybierana na podstawie etiologii, stopnia nasilenia i stanu klinicznego chorego. Do najczęściej stosowanych metod należy suplementacja doustnymi preparatami żelaza. Zgodnie z danymi epidemiologicznymi najczęstszą przyczyną niedokrwistości w ujęciu globalnym są niedobory żelaza. Wiele źródeł zaleca wdrożenie leczenia żelazem w formie doustnej lub dożylnej w przypadku zdiagnozowania niedokrwistości przed planową operacją. Terapia preparatami doustnymi powinna trwać cztery–sześć tygodni przed planowaną operacją. Wykazano, że istotnie wpływa to na zmniejszenie częstości powikłań oraz liczby przetoczonych jednostek preparatów krwiopochodnych. Ze względu na ryzyko związane z przetoczeniami istotne jest minimalizowanie częstości tych procedur. Jedną z możliwości jest prawidłowa diagnostyka oraz leczenie niedokrwistości u chorych przed planowymi operacjami ortopedycznymi.
Uważa się, że witamina D odgrywa kluczową rolę w zdrowiu układu mięśniowo-szkieletowego. Jej klasyczną funkcją jest regulacja homeostazy wapnia i fosforanów, co zapewnia zrównoważony metabolizm kostny, charakteryzujący się zbilansowaną ilością kości resorbowanej i tworzonej. W ostatnich dekadach pojawiło się wiele badań przedklinicznych i klinicznych donoszących o potencjalnie korzystnych dla zdrowia właściwościach witaminy D. Istnieje coraz więcej doniesień wskazujących na istotną rolę niedoboru witaminy D w patogenezie szeregu chorób pozakostnych. Co więcej, szacuje się, że w Polsce większość populacji ogólnej i wszystkie osoby po 65. roku życia mają średni lub ciężki niedobór witaminy D. W ortopedii i traumatologii większość badań wskazuje na jej ogólnie korzystne działanie, jednak szczegółowe znaczenie witaminy D i jej niedoboru stanowi często przedmiot dyskusji. W tym narracyjnym przeglądzie literatury, po pierwsze, opisano właściwości witaminy D i wpływ jej niedoboru na zdrowie układu mięśniowo-szkieletowego, ze szczególnym uwzględnieniem osteoporozy i profilaktyki złamań osteoporotycznych. Po drugie, przedstawiono przegląd badań dotyczących częstości występowania niedoboru witaminy D w traumatologii. Omówiono jej rolę w gojeniu złamań, artroplastyce i osteointegracji implantów ortopedycznych. Podkreślono konieczność prowadzenia dalszych badań.
Problem opóźnionego gojenia kości jest najpoważniejszą komplikacją będącą następstwem przerwania ciągłości kości. Wynik leczenia jest wielokrotnie trudny do przewidzenia, a leczenie zwykle długotrwałe. Problem uciążliwy dla pacjenta, wymagający dla lekarza i kosztowny dla systemu opieki zdrowotnej. Opisanych zostało wiele czynników wpływających na proces gojenia kości, wiele metod wspomagania gojenia i leczenia od nieoperacyjnego do różnorodnych metod operacyjnych. Opóźnienie gojenia wyłącza pacjenta z określonych aktywności życiowych i zawodowych. Staw rzekomy w przypadku dolegliwości bólowych, ruchomości patologicznej i poczucia dyskomfortu jest wskazaniem do leczenia operacyjnego, w wielu przypadkach kilkuetapowego. Właściwe postępowanie lecznicze wymaga prawidłowego rozpoznania i ustalenia potencjału gojenia.
Cel: Podsumowanie doniesień dotyczących leczenia stawów rzekomych, które opublikowano w specjalistycznej literaturze medycznej zawartej w bazie PubMed.
Odpowiednio dobrana farmakoterapia choroby zwyrodnieniowej powinna uwzględniać zarówno skuteczność, jak i bezpieczeństwo leczenia. W literaturze niejednokrotnie oceniano oba parametry, aby określić, które spośród analizowanych leków (niesteroidowe leki przeciwzapalne, opioidy oraz paracetamol) wydają się najbardziej optymalne w leczeniu bólu związanego z chorobą zwyrodnieniową stawów kolanowego i biodrowego.
Z przeprowadzonej analizy wynika, że etorykoksyb w indywidualizowanych dawkach 60 mg oraz diklofenak w dawce dobowej 150 mg charakteryzują się optymalną redukcją dolegliwości bólowych, a także wpływają na poprawę sprawności fizycznej przy równoczesnym braku wzrostu ryzyka wystąpienia objawów niepożądanych w istotny sposób wpływających na funkcjonowanie pacjentów z OA.
W pracy przedstawiono najważniejsze pojęcia dotyczące zakażeń w obrębie narządu ruchu – bone and joint infections (BJI), takie jak zapalenie kości, zapalenie natywnego stawu, zakażenie po zespoleniu operacyjnym złamań (orthopedic device related infections – ODRI) oraz zakażenie okołoprotezowe (prosthetic joint infection – PJI). Zaprezentowano najważniejsze z klinicznego punktu widzenia klasyfikacje tych patologii oraz najnowszą klasyfikację BACH zapaleń kości długich i zakażeń okołoprotezowych – JS-BACH. Tak jak wszystkie klasyfikacje, nie wyczerpują one złożoności zagadnienia, jakim są BJI oraz PJI, stanowiąc jednak pomoc w zrozumieniu i uporządkowaniu wiedzy i poglądów w tej dziedzinie oraz ułatwiając podjęcie decyzji odnośnie diagnostyki i leczenia BJI.
Choroba zwyrodnieniowa stawów jest powszechna i bardzo dokuczliwa. We wczesnym okresie ChZS zadaniem naszym jest przyczynowa eliminacja przeciążeń stawowych, typu długości kończyn dolnych, zniekształcenia statyczne „pięter” kinetycznych, skutkujące zespołem bólowym, a nie tylko objawowe podawanie NLPZ-tów, z racji ich szkodliwości dla układu sercowo-naczyniowego, przewodu pokarmowego i nerek, szczególnie u osób starszych. W celu rozpoznania późnych zmian zwyrodnieniowych koniecznie wdrażamy powyższe postępowanie, dopełnione przez inne metody ochrony chrząstki stawowej typu operacyjnego, jak osteotomie pod- lub nadkolanowe według wskazań, warunkujących skuteczność postępowania biologicznego histochemicznego, jak czynniki wzrostu; a także farmakologicznego, jak leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, niewpływające na układ sercowo-naczyniowy, pokarmowy i nerki, szczególnie u osób starszych. Istotnym prognostycznie jest, że leczenie ortopedyczne wspomagane będzie lekami chondroprotekcyjnymi. Celem ich jest poprawienie sprężystości macierzy chrząstki. Służy temu wielomiesięczne stosowanie np. naturalnych preparatów pochodnych awokado. Chorobę zwyrodnieniową stawów starajmy się leczyć tak, aby zmniejszyć liczbę NLPZ-tów, szczególnie szkodliwych u osób starszych.
Mobilność pracowników ochrony zdrowia wpływa na działanie systemów opieki zdrowotnej. Niniejsza publikacja przedstawia na przykładzie dwóch polskich lekarzy – dr. Jarosława Michała Deszczyńskiego i dr. Tomasza Albrewczyńskiego – rozwój kompetencji i implementację dobrych praktyk wyniesionych ze stażu w Paley Orthopedic & Spine Institute na Florydzie do polskiego systemu opieki zdrowotnej. Doświadczenia polskiego zespołu uwydatniają luki w rodzimym systemie, szczególnie w opiece nad najmłodszymi pacjentami, które można z powodzeniem uzupełnić. Oprócz praktyki na bloku operacyjnym, która stanowi o przewadze ośrodka w leczeniu chorób rzadkich narządu ruchu, doktorom udało się przenieść także wiele rozwiązań z poziomu zarządzania placówką medyczną, jak i całym procesem obsługi pacjenta. Osiągnięcie jak najlepszych efektów leczenia wymaga interdyscyplinarnego podejścia do pacjenta i terapii, ale przede wszystkim aktywnego włączenia go w proces leczenia. Skuteczność działania wynikająca z wiedzy i dzielenia się doświadczeniem wymaga stałego rozwoju i weryfikacji wykorzystywanych rozwiązań, w tym stosowanych terapii. Fizyczna obecność na zagranicznych praktykach czy stażach jest przydatna i prawdopodobnie niezbędna do przekazywania pewnej wiedzy poprzez „uczenie się przez obserwację” lub „uczenie się przez uczestnictwo” podczas konsultacji czy konkretnych praktyk. Ponadto znajomość różnych systemów i kultur zwiększa potencjał lekarzy-migrantów do refleksji w zakresie porównywania nowych kierunków rozwoju systemu opieki zdrowotnej.
Nowość od PZWL. Nie trać czasu na przeszukiwanie wątpliwej jakości publikacji –asystent medyczny AI Medicoto gwarancja pewnych informacji. Dołącz do grona zadowolonych lekarzy.
W organizmie człowieka witamina D pełni rolę nie tylko we wchłanianiu wapnia z jelit i mineralizacji kości, ale też działa ochronnie na niektóre choroby układu sercowo-naczyniowego. Główna budulcowa rola wapnia uzupełniona jest natomiast o jego wszechstronny udział w procesach metabolicznych. Pojawiają się informacje o zwiększonym ryzyku choroby wieńcowej podczas stosowania w suplementacji preparatów wapnia. Witamina D i wapń wzajemnie na siebie oddziałują. Ich rola w leczeniu osteoporozy jest udokumentowana. Istnieje wiele wspólnych czynników ryzyka w osteoporozie i chorobach sercowo-naczyniowych. Sugeruje się częściowo podobną patogenezę tych chorób. W obliczu kontrowersji wokół problemu suplementacji wapnia w chorobach sercowo-naczyniowych, konieczne wydaje się dobranie jego właściwej dawki, najlepiej w pożywieniu, a nie w suplementacji.