Witamina D może być syntetyzowana w skórze poprzez promieniowanie ultrafioletowe (głównie promieniowanie UVB, 290–315 nm) lub przyjmowana w diecie (pokarmy bogate w witaminę D lub suplementy). U większości ludzi około 90% witaminy D w organizmie powinno być pozyskiwane w wyniku syntezy skórnej [1]. Naświetlanie skóry powoduje przekształcenie 7-dehydrocholesterolu, pochodzącej z cholesterolu formy prekursorowej, w prewitaminę D3 (cholekalcyferol). Następnie witamina D jest transportowana w postaci związanej z białkiem wiążącym witaminę D (Vitamin D Binding Protein, VDBP) do wątroby, gdzie jest dalej przetwarzana do 25-hydroksywitaminy D 25(OH)D lub kalcydiolu] przez enzym 25-hydroksylazę [1]. 25(OH)D nie jest metabolitem aktywnym, natomiast bardzo stabilnym, o stosunkowo długim okresie półtrwania w surowicy, szacunkowo od 3 do 6 tygodni. Stąd oznaczanie stężenia 25(OH)D surowicy jest wykorzystywane do określenia zaopatrzenia organizmu w witaminę D [1, 2]. Warto zauważyć, że wykazano związek niskiego stężenia witaminy D w surowicy z otyłością, co tłumaczy się zwiększonym odkładaniem lipofilnej witaminy D w rozszerzonych przedziałach tkanki tłuszczowej [2].
Kalcydiol jest prekursorem silnie działającego hormonu steroidowego kalcytriolu (1,25-dihydroksywitaminy D). W nerkach zachodzi proces dalszej hydoksylacji, w którym enzym 1-alfa-hydroksylaza przekształca nieaktywną biologicznie 25(OH)D w 1,25-dihydroksywitaminę D (1,25D), stanowiącą aktywną formę witaminy D. Klasyczną funkcją 1,25D jest regulowanie homeostazy wapnia i fosforanów, zapewniając w ten sposób zrównoważony metabolizm kostny, charakteryzujący się równą ilością resorpcji i tworzenia kości. Ponadto wiadomo, że wpływa on na proliferację, różnicowanie i apoptozę komórek w wielu tkankach, w tym w wielu nowotworach, np. skóry, piersi, prostaty czy jelita grubego [3–8]. Większość biologicznych efektów kalcytriolu stanowią działania genomowe, mediowane przez jego wiązanie się z receptorem witaminy D (VDR). Następnie VDR tworzy heterodimer z receptorem retinoidu X (RXR), który ułatwia translokację VDR z cytoplazmy do jądra. Kompleks ten wiąże się następnie z element...
Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów
- 4 wydania czasopisma "Praktyczna Ortopedia i Traumatologia"
- Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
- ...i wiele więcej!
Twoje źródło wiedzy i narzędzie codziennej praktyki ortopedycznej.
Kwartalnik dla ortopedów, traumatologów — przekazuje nowoczesną, sprawdzoną wiedzę kliniczną, gotową do zastosowania w codziennej pracy.
