Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki ortopedy , Otwarty dostęp

23 lipca 2018

NR 1 (Styczeń 2016)

Najczęstsze neuropatie uciskowe w obrębie kończyny górnej

0 163

Neuropatie uciskowe są jednym z częstych powodów wizyty u lekarza ortopedy, ale również u lekarza rodzinnego, reumatologa, neurologa lub chirurga. Często objawy podawane przez pacjenta są bardzo charakterystyczne i uzupełnione o dokładne badanie kliniczne, dają podstawę do postawienia prawidłowej diagnozy.

Neuropatie uciskowe są najczęstszym typem neuropatii [1], a ich powstawanie spowodowane jest względnym uciskiem na nerw przez sąsiadujące z nim struktury lub wtórnym uciskiem struktur spowodowanym obrzękiem samego nerwu. W związku z tym najłatwiej o taką sytuację w miejscach anatomicznych przewężeń. Należy również pamiętać o częstym występowaniu tzw. zespołu wielopoziomowego ucisku (double crash syndrome), czyli obrzęku nerwu w stosunku do proksymalnej kompresji, najczęściej w przebiegu dyskopatii [2].

Objawy neuropatii uciskowych mogą dotyczyć każdego z rodzaju włókien tworzących dany nerw, dlatego podczas badania pod kątem neuropatii należy ocenić zarówno funkcję ruchową, czuciową, jak i autonomiczną nerwu.

Badanie funkcji ruchowej nerwu obejmuje ocenę siły mięśni unerwianych przez dany nerw, ocenianej w skali Lovetta oraz ocenę ewentualnych zaników mięśniowych. W przypadku uszkodzenia włókien ruchowych w pierwszej kolejności dochodzi do osłabienia siły mięśniowej, co w konsekwencji daje postępujące zaniki mięśniowe i charakterystyczne deformacje w obrębie ręki. Badając funkcję czuciową nerwu, należy ocenić czucie delikatne, rozdzielczość czucia (za pomocą dyskryminatora), czucie temperatury oraz orientację czucia. W przypadku neuropatii uciskowych często w początkowych etapach zachowana jest prawidłowa funkcja czuciowa nerwu, która jednak stopniowo pogarsza się, powodując najczęściej osłabienie lub nawet zniesienie czucia delikatnego.

W przypadku uszkodzenia włókien autonomicznych dochodzi do upośledzenia reakcji nerwu na zmiany temperatury, co często niesie ze sobą gorszą tolerancję zimna. Zaburzona jest również regulacja potliwości, a to daje objaw suchej opuszki ze zmianami troficznymi w obrębie skóry [3].

Do najczęstszych neuropatii w obrębie kończyny górnej należą: zespół kanału nadgarstka (ZKN) oraz neuropatia nerwu łokciowego na poziomie rowka nerwu łokciowego [zespół rowka nerwu łokciowego (ZRNŁ)]. Rzadziej występują neuropatia nerwu łokciowego na poziomie kanału Guyona, neuropatia nerwu międzykostnego tylnego (ang. posterior interosseus nerve – PIN), zespół pronatora lub inne.

Zespół kanału nadgarstka 

Jest najczęstszą neuropatią obwodową (1–10% populacji) [4]. Wywołany jest przez ucisk na nerw pośrodkowy w miejscu jego przejścia przez kanał nadgarstka – przestrzeń ograniczona przez kości nadgarstka od strony przyśrodkowej, grzbietowej i bocznej, a od strony dłoniowej przez więzadło poprzeczne nadgarstka. W kanale tym nerw pośrodkowy przebiega powierzchownie w stosunku do towarzyszących mu 9 ścięgien zginaczy palców. Nawet niewielkie poszerzenie struktur kanału nadgarstka może dawać objawy dysfunkcji nerwu pośrodkowego. Do czynników potencjalnie dających kompresję nerwu zalicza się guzy tkanek miękkich i kości, gangliony, osteofity, blizny, złamania, zwichnięcia, krwiaki, anomalie anatomiczne, oparzenia. Najczęściej jednak ZKN określany jest jako idiopatyczny i związany jest z przerostem błony maziowej. 

Czynniki zwiększające ryzyko zachorowania na ZKN, m.in.:

 

  • wiek (najczęściej zachorowanie w 45.–60. r.ż.),
  • płeć (3–10 razy częściej u kobiet),
  • codzienne czynności (praca na klawiaturze lub z myszką, wibracje, praca manualna, sporty, np. tenis lub rower, czy gra na instrumentach muzycznych),
  • otyłość,
  • ciążę,
  • cukrzycę,
  • choroby reumatyczne, szczególnie reumatoidalne zapalenie stawów (RZS),
  • niedoczynność tarczycy,
  • amyloidozę,
  • akromegalię,
  • nefropatie,
  • alkoholizm i nikotynizm.


Aby dokonać prawidłowego rozpoznania, najważniejszy jest dokładny wywiad i badanie kliniczne. W przypadku wątpliwości należy poszerzyć diagnostykę o badanie elektrofizjologiczne i ultrasonograficzne (USG).

Objawy najczęściej zgłaszane przez pacjentów to drętwienia, mrowienia i bóle w obrębie nadgarstka i ręki, szczególnie w nocy lub w trakcie wysiłku, zaburzenia czucia w obrębie palców I–III i utrudnione wykonywanie czynności precyzyjnych (np. zapinanie guzików, podnoszenie monet) oraz gorsza tolerancja ręki na zimno [5].

W badaniu klinicznym zwracają uwagę następujące objawy...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy