Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zespół ciasnoty podbarkowej w ujęciu Medycyny Ortopedycznej według Cyriaxa

Artykuł | 22 lipca 2018 | NR 4
215

Podstawowym założeniem Medycyny Ortopedycznej według Cyriaxa jest leczenie wzorca klinicznego. Przez zaproponowany w metodzie wywiad i badanie funkcjonalne uzyskujemy kompletną informacje na temat badanego pacjenta. Symptomy i objawy są interpretowane i skatalogowane w formie „wzorców klinicznych”. „Wzorzec kliniczny” jest szczególnym zachowaniem się zaburzeń lub grup zaburzeń. Dla wszystkich obrazów klinicznych metoda oferuje lokalne, bezpośrednie, sprawne 
i korzystne ekonomicznie leczenie.

Różnicowanie można przeprowadzić przez szczegółowy wywiad i badanie funkcjonalne, a dokładną lokalizacje podrażnionych struktur można poznać albo przez obecność objawów lokalizujących albo przez palpację. W tak łatwy sposób można przejść do diagnozy takiej jak zapalenie ścięgna m. supraspinatus leżące na przyczepie i dokładniej na włóknach powierzchownych. Wówczas możemy mówić o szczegółowej diagnozie. Tylko wtedy możliwe jest precyzyjne leczenie, które daje maksimum skuteczności przy minimum terapii.

Zasady diagnostyki

Diagnostyka w Medycynie Ortopedycznej według Cyriaxa oparta jest na kilku zasadach głównych. 

Pierwszą jest pytanie o pochodzenie bólu zgłaszanego przez pacjenta w wywiadzie. Czy mamy do czynienia z bólem lokalnym, czy promieniującym? Ból lokalny – jak sama nazwa wskazuje – jest zlokalizowany w miejscu uszkodzenia i prowokowany lokalnie przez ruch bolesnego miejsca. Natomiast ból promieniujący to symptom pojawiający się w innym miejscu niż uszkodzona struktura, więc kolejnym pytaniem jest, skąd ten ból promieniuje i z jakiej pochodzi struktury. Tutaj pomocna będzie prowokacja struktur leżących proksymalnie od bolesnego miejsca. Na przykład jeśli pacjent nasila swoje dolegliwości ruchem karku, to prawdopodobnie przyczyn należy upatrywać właśnie w odcinku szyjnym, natomiast jeśli czynnikiem sprawczym jest ruch ramienia, będziemy szukać uszkodzeń w barku.

Pisząc bark, mam na myśli kompleks kilku stawów: staw mostkowo- i barkowo-obojczykowy, staw łopatkowo-żebrowy, które najbardziej sprowokujemy ruchem obręczy barkowej (elewacja, protrakcja, retrakcja) oraz staw ramienny i przestrzeń podbarkowa, prowokowane bezpośrednio ruchem ramienia.

Drugą zasadą jest zróżnicowanie struktur niekurczliwych (Inert) prowokowanych w badaniu w testach pasywnych od kurczliwych (Kotraktil) badanych testami oporowymi.

Jeśli testy pasywne będą pozytywne (ból, ograniczenie, czucie końcowe), wprowadzamy kolejną – trzecią zasadę, która określa wzorzec zaburzenia. 

Wzorzec torebkowy to określone ograniczenie ruchomości, specyficzne dla danego stawu. Jeśli w badaniu stawu ramienno-łopatkowego odnotujemy największe ograniczenie rotacji zewnętrznej, mniejsze ograniczenie odwiedzenia i najmniejsze ograniczenie rotacji wewnętrznej, to mamy do czynienia z wzorcem torebkowym oznaczającym albo zwyrodnienie, albo zapalenie stawu. Każde inne ograniczenie będzie interpretowane przez nas jako wzorzec pozatorebkowy, którego przyczyną może być po pierwsze uszkodzenie wewnątrzstawowe (nie odnotowujemy w stawie ramiennym tego typu zaburzenia), po drugie zaburzenia więzadłowe (np. sklejenia przedniej ściany torebki), po trzecie patologie pozastawowe, czyli zaburzenia struktur leżących w okolicy stawu (np. duży obrzęk kaletki podbarkowej związany z jej zapaleniem bakteryjnym).

Kolejną, czwartą zasadę, wypełniają struktury kontraktil. Jeśli pozytywne są testy oporowe (ból, osłabienie), to konieczne jest określenie, który test jest najbardziej pozytywny. Jeśli np. jest to tylko rotacja wewnętrzna, to prawdopodobnie jest to mięsień podłopatkowy, ponieważ pozostałe rotatory wewnętrzne są też przywodzicielami. Wiedząc już, który mięsień jest odpowiedzialny za dolegliwości, stawiamy kolejny krok, odpowiadając na pytanie, w którym miejscu ten mięsień jest uszkodzony (przyczep, ścięgno, przejście mięśnia w ścięgno, brzusiec). W tym celu wykorzystujemy pewne pojawiające się w czasie badania objawy lub palpację.

Tak wyglądają zasady diagnostyki różnicowej w metodzie Cyriaxa.

Badanie kliniczne składa się z wywiadu i badania funkcjonalnego.

Jeśli pacjent przyszedł z bólem, to w wywiadzie pytamy, gdzie jest zlokalizowany (ból w ramieniu to lokalizacja bólu promieniującego zarówno z odcinka szyjnego, jak i ze struktur barku), czy pacjent jest w stanie określić czynnik sprawczy (mechaniczny, np. uraz), kiedy się pojawił i czy od początku wystąpienia dolegliwości do dziś pacjent czuje się lepiej, gorzej (uszkodzenie się powiększyło), bez zmian. W wywiadzie określamy również, co prowokuje aktualne dolegliwości i co je redukuje. Standardowe badanie funkcjonalne barku obejmuje 12 testów.

Wszystkie testy można zobaczyć na www.cyriax.pl.

Trzy testy globalne:

  1. Aktywna elewacja odwiedzeniowa. Mimo tego, że jest to test angażujący wiele struktur (żadną specyficznie), wykonanie go przynosi wiele informacji. Między innymi kompresja struktur leżących w przestrzeni podbarkowej jest największa właśnie w czasie ruchu aktywnego. Oceniamy: ból, zakres ruchu. Jeśli jest bolesny łuk, to odnotowujemy jego obecność.  
  2. Pasywna elewacja odwiedzeniowa. Jeśli w czasie wykonania tego testu nie mamy ograniczenia, oznacza to, że stawy nie są zajęte. Oceniamy: ból, zakres ruchu, czucie końcowe.
  3. Sprawdzenie bolesnego łuku (jeśli pojawił się w teście nr 1).

Bolesny łuk to specyficzne zachowanie się bólu w czasie testu aktywnego. Ból pojawia się w czasie ruchu pomiędzy dwoma bezbolesnymi sektorami. Jeśli wystąpił w badaniu aktywnym, teraz mamy okazję dokładnie to przeanalizować. Wskazuje na chwilowe zakleszczenie się struktur „pod dachem stawu” (w przestrzeni podbarkowej). Następnie wykonujemy pasywne testy stawu łopatkowo-ramiennego. Wykonanie tych testów prowokuje struktury niekurczliwe (Inert). W tym badaniu przede wszystkim torebka stawu ramienno-łopatkowego i więzadła stawu barkowo-obojczykowego. Wykonujemy w sposób izolowany.

Oceniamy: ból, zakres ruchu, czucie końcowe:

  • pasywne odwiedzenie,
  • pasywną rotację wewnętrzną,
  • pasywną rotację zewnętrzną.

Po testach stawu ramiennego do wykonania pozostają nam testy oporowe (mięśniowe). Izometryczne wykonanie testów oporowych prowokuje struktury kurczliwe (kontraktil). Oceniamy: ból, siła.W interpretacji wielkości uszkodzenia pomoże nam ocena wzajemnej relacji bólu i siły. Ból, bez osłabienia = małe uszkodzenie, ból i osłabienie = częściowe zerwanie mięśnia, bezbolesne osłabienie = kompletne zerwanie mięśnia lub zaburzenie...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 4 wydaia czasopisma "Praktyczna Ortopedia i Traumatologia"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy