U podstaw ryzyka ŻChZZ po operacji leżą klasyczne mechanizmy triady Virchowa:
REKLAMA
- uraz śródbłonka (związany z preparowaniem tkanek, manipulacją w obrębie naczyń, czasem z użyciem opaski Esmarcha),
- przejściowa nadkrzepliwość indukowana zabiegiem operacyjnym,
- zastój żylny wynikający z bólu, obrzęku, ograniczenia obciążania kończyny i mniejszej aktywności pacjenta.
Dodatkowo w chirurgii kończyn dolnych dochodzą takie czynniki, jak ograniczenie zakresu ruchu w stawie po zabiegu operacyjnym oraz konieczność oszczędzania kończyny, unieruchomienie w opatrunku gipsowym lub ortezie, a u części pacjentów – powrót do domu, zanim osiągną bezpieczny poziom aktywności. W praktyce oznacza to, że profilaktyka musi być traktowana jako element planu leczenia, obejmującego również mobilizację, fizjoterapię i kontrolę bólu.
Dokumenty i zalecenia dotyczące postępowania w ortopedii
Wytyczne oraz dokumenty konsensusowe są fundamentem racjonalnego postępowania, ale w ortopedii kluczowe jest przełożenie ich na realia oddziału:
- ocenę ryzyka u konkretnego chorego,
- wybór leku w kontekście krwawienia miejscowego i gojenia rany,
- uwzględnienie rodzaju znieczulenia.
W Polsce nadal ważnym punktem odniesienia dla szeroko rozumianej problematyki ŻChZZ jest Konsensus Polski 2017, oparty na danych i zaleceniach międzynarodowych (m.in. ACCP/CHEST) [1, 11]. Jednocześnie należy pamiętać, że praktyka kliniczna jest dynamiczna – polscy eksperci w kolejnych publikacjach i opracowaniach uwzględniają nowsze wytyczne europejskie (zwłaszcza w obszarze zatorowości płucnej) oraz stałą aktualizację wiedzy o informacje o lekach działających bezpośrednio na czynniki krzepnięcia (DOAC) [3, 11].
Z punktu widzenia ortopedy istotne jest zrozumienie, że dane mogą przesuwać akcenty w kwalifikacji pacjentów oraz ocenie bilansu potencjalnych korzyści i ryzyka.
Rywaroksaban
Rywaroksaban jest doustnym bezpośrednim inhibitorem czynnika Xa i jednym z najlepiej przebadanych DOAC w kontekście profilaktyki ŻChZZ po operacjach ortopedycznych. Fundamentem jego pozycji w ortopedii był program badań RECORD, w których porównywano rywaroksaban i enoksaparynę u pacjentów poddawanych operacjom w obrębie stawów biodrowego i kola...
Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów
- 4 wydania czasopisma "Praktyczna Ortopedia i Traumatologia"
- Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
- ...i wiele więcej!
Twoje źródło wiedzy i narzędzie codziennej praktyki ortopedycznej.
Kwartalnik dla ortopedów, traumatologów — przekazuje nowoczesną, sprawdzoną wiedzę kliniczną, gotową do zastosowania w codziennej pracy.
