Farmakoterapia bólu w ortopedii – nowe opcje terapeutyczne

Wiedza praktyczna

Ból występujący w praktyce ortopedycznej może mieć charakter nocyceptywny, neuropatyczny, nocyplastyczny lub mieszany, co uzasadnia stosowanie farmakoterapii ukierunkowanej na różne mechanizmy jego powstawania. Celem pracy jest przedstawienie nowych możliwości terapeutycznych wykorzystywanych w leczeniu bólu ostrego i przewlekłego, ze szczególnym uwzględnieniem preparatu złożonego zawierającego tramadol i magnez, nefopamu, tapentadolu oraz pregabaliny o kontrolowanym uwalnianiu. Połączenie tramadolu z magnezem wykorzystuje antagonistyczne działanie jonów magnezu wobec receptorów NMDA i może nasilać efekt analgetyczny tramadolu. Nefopam jest ośrodkowo działającym nieopioidowym lekiem przeciwbólowym, który wzmacnia aktywność zstępujących szlaków antynocyceptywnych i może być stosowany w bólu nocyceptywnym, neuropatycznym oraz mieszanym. W terapii skojarzonej wykazuje również efekt oszczędzania opioidów. Tapentadol, jako agonista receptorów opioidowych μ i inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, oddziałuje jednocześnie na komponent nocyceptywny i neuropatyczny bólu. Jego wielofunkcyjny mechanizm działania uzasadnia zastosowanie m.in. w silnym bólu ostrym i przewlekłym, chorobie zwyrodnieniowej stawów, zespołach bólowych kręgosłupa, bólu neuropatycznym i nowotworowym. Pregabalina zmniejsza uwalnianie neuroprzekaźników pronocyceptywnych poprzez oddziaływanie na podjednostkę α2δ kanałów wapniowych zależnych od napięcia. Postać o kontrolowanym uwalnianiu ogranicza wahania stężenia leku i ekspozycję na maksymalne stężenie, co może poprawiać tolerancję leczenia, szczególnie u pacjentów starszych i stosujących polifarmakoterapię. Dobór leczenia przeciwbólowego powinien uwzględniać mechanizm bólu, jego natężenie, choroby współistniejące, stosowane leki oraz indywidualne ryzyko działań niepożądanych. Analgetyki o wielokierunkowym mechanizmie działania oraz racjonalna terapia multimodalna mogą zwiększać skuteczność leczenia przy jednoczesnym ograniczeniu ekspozycji na opioidy i ryzyka powikłań.

Ból w ortopedii powstaje głównie w wyniku pobudzenia receptorów bólowych przez mechanizmy nocyceptywne, neuropatyczne oraz nocyplastyczne. W zakresie bólu nocyceptywnego dochodzi do stymulacji receptorów przez uraz, nacisk lub stan zapalny w kościach, stawach i mięśniach. W zakresie bólu neuropatycznego dochodzi do uszkodzenia lub ucisku pni nerwowych (typowym przykładem jest rwa kulszowa). Z kolei jeżeli chodzi o ból nocyplastyczny, dochodzi do zmiany w odbiorze czucia bólu w układzie nerwowym bez wyraźnego uszkodzenia tkanek. 
Aktualnie w farmakoterapii bólu istnieje kilka nowych opcji terapeutycznych, pomocnych w skutecznej i bezpiecznej farmakoterapii bólu [1–3]. 

REKLAMA

Trabumag 

Trabumag jest lekiem złożonym, zawierającym dwie substancje czynne: tramadol w postaci chlorowodorku tramadolu oraz magnez w postaci mleczanu magnezu dwuwodnego. 
Magnez jest fizjologicznym antagonistą receptorów NMDA (N-metylo-D-asparaginianowych), które znajdują się w obwodowym i ośrodkowym układzie nerwowym. Są one związane z zaburzoną percepcją bólu, manifestującą się klinicznie jako hiperalgezja i allodynia. Jony magnezu hamują receptory NMDA, co prowadzi do ich deaktywacji. Magnez stosowany w skojarzeniu z tramadolem nasila działanie analgetyczne opioidu, co umożliwia zastosowanie jego mniejszej dawki [1–4]. 

Nefopam 

Nefopam (NFP) to lek przeciwbólowy o ugruntowanej pozycji w leczeniu bólu. Był znany jako fenazocyna i jest nadal stosowany w krajach europejskich jako nieopioidowy, niesteroidowy lek przeciwbólowy o działaniu ośrodkowym, należący do klasy chemicznej benzoksazocyn. Najczęściej stosuje się go w leczeniu ostrego bólu pooperacyjnego, dlatego większość badań nad NFP koncentrowała się na sile jego działania przeciwbólowego w porównaniu z opioidami lub niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ). 
Wiadomo jednak, że mechanizmy działania przeciwbólowego NFP są podobne do tych w inhibitorach wychwytu zwrotnego receptorów trójskładnikowych (serotoniny, noradrenaliny i dopaminy) i leków przeciwdrgawkowych. Na tej podstawie stosowanie nefopamu może być korzystne w leczeniu bólu zarówno recept...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 4 wydania czasopisma "Praktyczna Ortopedia i Traumatologia"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!

Twoje źródło wiedzy i narzędzie codziennej praktyki ortopedycznej.

Kwartalnik dla ortopedów, traumatologów — przekazuje nowoczesną, sprawdzoną wiedzę kliniczną, gotową do zastosowania w codziennej pracy.

praktyczne metody diagnostyki i leczenia urazów
opisy rzeczywistych przypadków klinicznych z konkretną ścieżką postępowania
aktualne standardy oparte na najnowszych badaniach i rekomendacjach
farmakoterapia i nowoczesne technologie
dostęp online i papierowy — wygodna prenumerata z archiwum numerów
kompleksowe podejście: ortopedia, traumatologia i rehabilitacja w jednym wydaniu
Twoje źródło wiedzy i narzędzie codziennej praktyki ortopedycznej.

Przypisy

    POZNAJ PUBLIKACJE Z KSIĘGARNI FIZMEDIO