Poltixa (apiksaban) w praktyce klinicznej i ortopedycznej

Postępujące starzenie się populacji wiąże się zarówno ze wzrostem liczby osób przewlekle leczonych doustnymi antykoagulantami, jak i z coraz większym odsetkiem pacjentów w wieku powyżej 65 lat poddawanych leczeniu operacyjnemu. W konsekwencji postępowanie okołooperacyjne u chorych stosujących leki przeciwzakrzepowe staje się coraz częstszym problemem klinicznym. Dane wskazują, że już w ciągu dwóch pierwszych lat terapii ok. 25% pacjentów wymaga czasowego przerwania leczenia z powodu planowanej procedury zabiegowej [1].
Leczenie przeciwkrzepliwe odgrywa kluczową rolę w profilaktyce i terapii żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), zapobieganiu jej nawrotom oraz profilaktyce udaru niedokrwiennego mózgu u pacjentów z migotaniem przedsionków (AF). Ma ono szczególne znaczenie w ortopedii i traumatologii, ponieważ pacjent stosujący antykoagulant może wymagać planowej endoprotezoplastyki, pilnego leczenia operacyjnego złamania lub czasowego unieruchomienia. Jednocześnie duże zabiegi ortopedyczne, zwłaszcza endoprotezoplastyka stawów biodrowego lub kolanowego, same w sobie wiążą się ze zwiększonym ryzykiem ŻChZZ.

Leki przeciwzakrzepowe – podział i mechanizmy działania

Leki przeciwzakrzepowe obejmują kilka grup preparatów różniących się mechanizmem działania i miejscem uchwytu w kaskadzie krzepnięcia. Do najstarszych doustnych antykoagulantów należą antagoniści witaminy K (VKA), np. warfaryna i acenokumarol. Hamują one syntezę zależnych od witaminy K czynników krzepnięcia, a ich efekt terapeutyczny rozwija się stopniowo i wymaga kontroli parametrów krzepnięcia.
Heparyna niefrakcjonowana oraz heparyny drobnocząsteczkowe (HDCz), m.in. enoksaparyna i dalteparyna, wywierają działanie przeciwkrzepliwe pośrednio poprzez nasilenie aktywności antytrombiny. HDCz silniej hamują czynnik Xa niż trombinę. Do leków p...