Dołącz do czytelników
Brak wyników

Jak założyć prywatną praktykę ortopedyczną

Artykuł | 4 lipca 2018 | NR 8
0 839

Ortopeda może wykonywać swój zawód w przychodni, szpitalu lub w prywatnym gabinecie (praktyce zawodowej). Do założenia praktyki zawodowej niezbędne jest spełnienie wymogów określonych prawem i jej rejestracja w samorządzie zawodowym. Celem artykułu jest przedstawienie wymogów koniecznych do założenia prywatnej praktyki przez ortopedę.

Rodzaje praktyk lekarskich

Każdy lekarz, w tym także specjalista w zakresie ortopedii, może wykonywać swój zawód w podmiocie leczniczym (szpitalu, przychodni itp.) lub w ramach tzw. praktyki zawodowej, zwanej potocznie prywatnym gabinetem. Praktyka zawodowa związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej przez prowadzącego ją lekarza. Kwestię lekarskich praktyk zawodowych reguluje obecnie ustawa z dnia15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1638), zwana w skrócie u.d.l. Powyższa ustawa wyodrębnia dwa generalne rodzaje praktyk lekarskich, tj. praktykę indywidualną (zakłada ją i prowadzi jedna osoba – lekarz) oraz grupową (zakładają ją i prowadzą co najmniej dwaj lekarze). Praktyka zawodowa lekarska może być ogólna (zwykła) lub specjalistyczna. W ramach praktyk indywidualnych – zarówno ogólnych, jak i specjalistycznych – należy wyodrębnić trzy typy (rodzaje) praktyk zawodowych lekarzy, tj.:

POLECAMY

  • praktyka lekarska zwykła (typowa, prowadzona we własnej/stałej lokalizacji),
  • praktyka lekarska wyłącznie w miejscu wezwania,
  • praktyka lekarska wyłącznie w zakładzie leczniczym na podstawie umowy z podmiotem leczniczym prowadzącym ten zakład.

Ortopeda może prowadzić każdą z powyższych praktyk. Podstawowe znaczenie ma jednak pierwsza z nich. Przedmiotem artykułu jest tylko indywidualna praktyka specjalistyczna typowa (wykonywana w jednym, stałym miejscu) w aspekcie spełnienia wymogów specyficznych związanych z działalnością leczniczą. Artykuł nie obejmuje swym zakresem zasad zakładania samej działalności gospodarczej.

Po założeniu i zarejestrowaniu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) działalności gospodarczej przez lekarza należy spełnić konkretne wymogi ustawowe określone w ustawie o działalności leczniczej. Przesłanki formalne niezbędne do zarejestrowania każdej lekarskiej praktyki zawodowej określa obecnie art. 18 u.d.l. Zgodnie z powyższym artykułem, lekarz wykonujący działalność leczniczą jako indywidualną praktykę lekarską zobowiązany jest spełniać następujące warunki:

  • posiadać aktualne i pełne prawo wykonywania zawodu,
  • dysponować pomieszczeniem odpowiadającym wymaganiom określonym w art. 22 u.d.l., w którym będą udzielane świadczenia zdrowotne, wyposażonym w produkty lecznicze, wyroby medyczne, aparaturę i sprzęt medyczny, odpowiednie do rodzaju i zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych,
  • uzyskać wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej,
  • zawrzeć umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej oraz mieć regulamin organizacyjny.

Lekarz ortopeda wykonujący działalność leczniczą jako indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską jest zobowiązany spełniać wszystkie wyżej określone warunki oraz dodatkowo powinien mieć specjalizację w dziedzinie medycyny odpowiadającej rodzajowi i zakresowi wykonywanych świadczeń zdrowotnych (np. w zakresie ortopedii i traumatologii).

Prawo wykonywania zawodu

Pierwszym warunkiem do spełniania przez ortopedę chcącego założyć prywatny gabinet jest posiadanie pełnego i aktualnego prawa wykonywania zawodu. Zasady przyznawania i utraty prawa wykonywania zawodu lekarza określone są w ustawie z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 464). Okręgowa Rada Lekarska przyznaje generalnie prawo wykonywania zawodu lekarza osobie, która:

  • jest obywatelem polskim lub obywatelem innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
  • posiada odpowiedni dyplom lekarza,
  • posiada pełną zdolność do czynności prawnych,
  • posiada stan zdrowia pozwalający na wykonywanie zawodu lekarza,
  • wykazuje nienaganną postawę etyczną.

Prawo wykonywania zawodu przyznaje po spełnieniu przez lekarza powyższych warunków ustawowych na jego wniosek samorząd zawodowy lekarski, czyli izby lekarskie (konkretnie: Okręgowa Rada Lekarska). Prawo wykonywania zawodu lekarza może być pełne lub ograniczone. Przykładowo lekarzowi, który został skierowany do odbycia stażu adaptacyjnego albo testu umiejętności, Okręgowa Rada Lekarska przyznaje ograniczone prawo wykonywania zawodu na czas niezbędny do odbycia tego stażu albo odbycia testu umiejętności. Prawo wykonywania może być przyznane na czas nieokreślony oraz wyjątkowo na czas określony (np. dla cudzoziemców uczestniczących w Polsce w badaniach naukowych).

Lekarz chcący założyć praktykę zawodową nie może być:

  • zawieszony w prawie wykonywania zawodu ani ograniczony w wykonywaniu określonych czynności medycznych na podstawie przepisów o zawodach lekarza i lekarza dentysty lub przepisów o izbach lekarskich,
  • ukarany karą zawieszenia prawa wykonywania zawodu,
  • pozbawiony możliwości wykonywania zawodu prawomocnym orzeczeniem środka karnego zakazu wykonywania zawodu albo zawieszony w wykonywaniu zawodu zastosowanym środkiem zapobiegawczym.

Pomieszczenie i wyposażenie praktyki zawodowej

Odpowiednie pomieszczenie(a) są konieczne do rejestracji i prowadzenia praktyki zawodowej. Ortopeda powinien mieć tytuł prawny do lokalu, w którym prowadzona jest praktyka ortopedyczna. Może to być umowa najmu czy też dokument własności. Generalnie lekarz może mieć w stosunku do pomieszczeń, w których prowadzona jest praktyka ortopedyczna, dwa typy stosunku prawnego, tj.:

  • stosunek własności,
  • stosunek obligacyjny (związany z prawem do używania rzeczy cudzej).

W praktyce podstawową formą korzystania z pomieszczeń na praktykę lekarską jest umowa najmu, chyba że lekarz ma gabinet we własnym domu lub w budynku, którego jest właścicielem. Własność to prawo do zasadniczo nieograniczonego korzystania (np. używania, przebudowy) z rzeczy i swobodnego dysponowania nią (np. sprzedaży, wynajmu, ustanawiania hipoteki). Dlatego najkorzystniejszym rozwiązaniem jest posiadanie pomieszczeń na własność, gdyż zapewnia to możliwość długotrwałego i swobodnego korzystania z pomieszczeń oraz dysponowania nimi (np. do zaciągania kredytu pod hipotekę nieruchomości). Istotą umowy najmu jest oddanie rzeczy na pewien czas do używania w zamian za ustalony czynsz. W wypadku najmu występuje wiele ograniczeń w zakresie korzystania z lokalu, a dysponowanie nim nie jest zasadniczo możliwe.

Generalnie pomieszczenia praktyki zawodowej muszą spełniać ogólne wymogi prawne, takie jak dla wszystkich obiektów budowlanych.

Zgodnie z art. 22 u.d.l., pomieszczenia i urządzenia praktyki zawodowej powinny odpowiadać wymaganiom odpowiednim do rodzaju wykonywanej działalności leczniczej oraz do zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych. Wymagania powyższe dotyczą w szczególności warunków: ogólnoprzestrzennych, sanitarnych oraz instalacyjnych. Szczegółowe warunki dla pomieszczeń praktyki zawodowej, podobnie jak i podmiotu leczniczego, określa obecnie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Zgodnie z powyższym rozporządzeniem, pomieszczenia praktyki zawodowej lokalizuje się zasadniczo w samodzielnym budynku albo w zespole budynków.

Dopuszcza się lokalizowanie pomieszczenia, w którym jest wykonywana praktyka zawodowa, w lokalu mieszkalnym, pod warunkiem zapewnienia wyodrębnienia tego pomieszczenia od pomieszczeń innych użytkowników lokalu.

Kształt i powierzchnia pomieszczeń praktyki zawodowej powinny umożliwić prawidłowe rozmieszczenie, zainstalowanie i użytkowanie urządzeń, aparatury i sprzętu, stanowiących jej niezbędne wyposażenie funkcjonalne. Meble w pomieszczeniach praktyki zawodowej mają umożliwiać ich mycie oraz dezynfekcję. Podłogi wykonuje się z materiałów umożliwiających ich mycie i dezynfekcję. Połączenie ścian z podłogami powinno być wykonane w sposób umożliwiający jego mycie i dezynfekcję. Jednakże powyższych wymogów nie stosuje się do pomieszczeń administracyjnych i socjalnych. Pomieszczenia, w których są wykonywane badania lub zabiegi, wyposaża się w:

  • co najmniej jedną umywalkę z baterią z ciepłą i zimną wodą,
  • dozownik z mydłem w płynie,
  • dozownik ze środkiem dezynfekcyjnym,
  • pojemnik z ręcznikami jednorazowego użycia i pojemnik na zużyte ręczniki.

Instalacje i urządzenia wentylacji mechanicznej i klimatyzacji podlegają okresowemu przeglądowi, czyszczeniu lub dezynfekcji albo wymianie elementów instalacji zgodnie z zaleceniami producenta, nie rzadziej niż co 12 miesięcy. Dokonanie powyższych czynności wymaga udokumentowania.

Każda praktyka zawodowa lekarska na początku i w trakcie swojej działalności musi spełnić wymogi prawne w zakresie swoich pomieszczeń i urządzeń określone obecnie w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą.

Ortopeda może w gabinecie używać do udzielania świadczeń zdrowotnych tylko sprzętu i aparatury medycznej mających status wyroby medycznego. Problematykę związaną z wyrobami medycznymi reguluje ustawa z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych (t.j. Dz. U. z 2015 r.,poz. 876). Wyrobami medycznymi są zarówno rękawiczki, strzykawki, jak i ultrasonograf. Wyroby medyczne wprowadzane do obrotu i do użytkowania muszą być oznaczone znakiem CE. Wyroby medyczne muszą spełniać odnoszące się do nich wymagania zasadnicze. Poza wyrobami medycznymi pomieszczenie należy wyposażyć w niezbędne umeblowanie (biurko, krzesła itp.). Standardowo prywatna praktyka obejmuje następujące pomieszczenia: gabinet lekarski, poczekalnia dla pacjentów, pomieszczenie higieniczno-sanitarne (łazienka), ewentualnie recepcja. Konkretne wyposażenie prywatnego gabinetu lekarskiego zależy od rodzaju usług, które proponuje on swoim pacjentom.

Ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej

Każda praktyka zawodowa lekarska od 1 stycznia 2012 r., tak samo jak każdy podmiot leczniczy, musi posiadać ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej. Umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody będące następstwem udzielania świadczeń zdrowotnych albo niezgodnego z prawem zaniechania udzielania świadczeń zdrowotnych.

Ubezpieczenie obowiązkowe odpowiedzialności cywilnej powstaje w wyniku zawarcia umowy między ubezpieczającym (indywidualną praktyką lekarską) a zakładem ubezpieczeń. Umowę należy zawrzeć z zakładem ubezpieczeń mającym takie ubezpieczenia w swojej ofercie. Ubezpieczający (ortopeda) ma prawo do swobodnego wyboru ubezpieczyciela. Umowa ubezpieczenia uregulowana jest w Kodeksie cywilnym (art. 805–834). Jest to umowa, na podstawie której ubezpieczyciel, w zakresie działania swojego przedsiębiorstwa, zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Ubezpieczyciel zobowiązany jest potwierdzić zawarcie umowy dokumentem ubezpieczenia. Zakład ubezpieczeń powinien przekazać ubezpieczającemu tekst ogólnych warunków ubezpieczenia (OWU). W OWU opisane są sytuacje, w których zakład ubezpieczeń może nie wypłacić odszkodowania bądź je odpowiednio zmniejszyć. 

Uwaga: Bardzo istotne w praktyce jest dokładne zapoznanie się z OWU przez ubezpieczającego lekarza, żeby potem uniknąć problemów z realizacją świadczeń.

Szczegółowy zakres ubezpieczenia, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalna suma gwarancyjna zostały określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz. U. nr 293, poz. 1729). Obowiązek ubezpieczenia powstaje najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia wykonywania działalności leczniczej. Ubezpieczeniem OC jest objęta odpowiedzialność cywilna podmiotu wykonującego działalność leczniczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej za szkody wyrządzone działaniem lub zaniechaniem ubezpieczonego, które miało miejsce w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej.

Minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC, w okresie ubezpieczenia nie dłuższym niż 12 miesięcy, wynosi równowartość w złotych 75 000 euro w odniesieniu do jednego zdarzenia oraz 350 000 euro w odniesieniu do wszystkich zdarzeń, których skutki są objęte umową ubezpieczenia OC lekarza wykonującego działalność leczniczą w formie jednoosobowej działalności gospodarczej jako indywidualna praktyka lekarska/indywidualna specjalistyczna praktyka lekarska.

Zgodnie z powyższym rozporządzeniem z 2011 r., z ochrony ubezpieczeniowej są wyłączone: szkody wyrządzone przez lekarza, który udzielił świadczenia pomimo pozbawienia go prawa wykonywania zawodu lub w okresie zawieszenia prawa wykonywania zawodu, szkody polegające na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie rzeczy, szkody polegające na zapłacie kar umownych oraz szkody powstałe wskutek działań wojennych, rozruchów, zamieszek lub aktów terroru.

Regulamin organizacyjny praktyki ortopedy

Sprawy dotyczące sposobu i warunków udzielania świadczeń zdrowotnych przez podmiot wykonujący działalność leczniczą nieuregulowane w ustawie określa regulamin organizacyjny. Praktyka zawodowa lekarska powinna posiadać, tak jak i podmiot leczniczy, regulamin organizacyjny. Ustanawia go lekarz prowadzący praktykę. Zgodnie z art. 24 u.d.l. w regulaminie organizacyjnym praktyki zawodowej należy określić w szczególności:

  • nazwę podmiotu, np. Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Lekarska Jana Nowaka,
  • cele i zadania podmiotu (celem jest udzielenie świadczeń zdrowotnych),
  • rodzaj działalności leczniczej oraz zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych (np. działalność lecznicza ambulatoryjna, świadczenia zdrowotne w zakresie ortopedii),
  • miejsce udzielania świadczeń zdrowotnych (adres gabinetu ortopedy), 
  • wysokość opłaty za udostępnienie dokumentacji medycznej (np. 30 groszy za stronę kserokopii),
  • organizację procesu udzielania świadczeń zdrowotnych w przypadku pobierania opłat (m.in. formę zapłaty, zasady wystawiania rachunków),
  • wysokość opłat za świadczenia zdrowotne, które mogą być zgodnie z przepisami udzielane za odpłatnością (cennik usług komercyjnych).

Rodzaj i zakres udzielanych świadczeń oraz wysokość opłaty za udostępnienie dokumentacji medycznej (ustalonej w sposób określony w ustawie z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta) oraz wysokość opłat za udzielane świadczenia zdrowotne inne niż finansowane ze środków publicznych należy podać do wiadomości pacjentów przez ich wywieszenie w widoczny sposób w miejscu udzielania świadczeń oraz na stronie internetowej praktyki zawodowej.

Uwaga: Za świadczenia zdrowotne udzielone odpłatnie praktyka zawodowa wystawia rachunek, w którym, na wniosek pacjenta, wyszczególnia zrealizowane procedury diagnostyczne i terapeutyczne.

Rejestracja praktyki zawodowej

Lekarz, który zamierza wykonywać zawód w ramach działalności leczniczej, składa organowi prowadzącemu rejestr (Izby Lekarskie) wniosek o wpis do rejestru zawierający 
następujące dane:

  • imię i nazwisko lekarza,
  • numer dokumentu poświadczającego posiadanie prawa wykonywania zawodu lekarza,
  • formę działalności leczniczej i zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych, 
  • adres miejsca udzielania świadczeń zdrowotnych,
  • Numer Identyfikacji Podatkowej (NIP),
  • adres do korespondencji,
  • posiadane specjalizacje.

Ważne: Organem prowadzącym rejestr jest Okręgowa Rada Lekarska właściwa dla miejsca wykonywania praktyki zawodowej lekarza – w odniesieniu do tych praktyk, a w odniesieniu do członków wojskowej izby lekarskiej – Wojskowa Rada Lekarska. 

Wpis ortopedy do rejestru podlega opłacie wynoszącej 2% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw za ubiegły rok, obowiązującego w dniu złożenia wniosku o wpis do rejestru (obecnie ok. 90 zł). Organ prowadzący rejestr dokonuje wpisu do rejestru w terminie 30 dni od dnia wpływu wniosku o wpis do rejestru. Rejestr jest jawny i prowadzony w systemie teleinformatycznym.

Wniosek składa się w postaci elektronicznej na //rpwdl.csioz.gov.pl. Warunkiem, który musi spełnić lekarz, aby móc złożyć wniosek w wersji elektronicznej, jest posiadanie stosownego narzędzia, czyli bezpiecznego podpisu elektronicznego (płatny) bądź profilu zaufanego na ePUAP (bezpłatny). Szczegółowe regulacje w zakresie wpisu praktyk lekarskich do rejestru zawiera rozporządzenie Ministra Zdrowia 
z dnia 29 września 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych objętych wpisem do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą oraz szczegółowego trybu postępowania w sprawach dokonywania wpisów, zmian w rejestrze oraz wykreśleń z tego rejestru. 

Uwaga: Praktyka ortopedyczna wpisana do rejestru jest zobowiązana zgłaszać organowi prowadzącemu rejestr wszelkie zmiany danych objętych rejestrem w terminie14 dni od dnia ich powstania.

Poza spełnieniem warunków określonych w ustawie o działalności leczniczej praktyka zawodowa musi też spełniać warunki określone w innych przepisach powszechnie obowiązujących, a odnoszące się do działalności leczniczej. W szczególności dotyczy to sfery przeciwdziałania zakażeniom i chorobom zakaźnym oraz gospodarki odpadami (m.in. musi mieć zawartą umowę na odbiór odpadów medycznych).

Reasumując, działalność lecznicza lekarzy ortopedów poza podmiotami leczniczymi może być wykonywana w formie:

  • jednoosobowej działalności gospodarczej jako indywidualna specjalistyczna praktyka lekarska, indywidualna specjalistyczna praktyka lekarska wyłącznie w miejscu wezwania lub indywidualna specjalistyczna praktyka lekarska wyłącznie w zakładzie leczniczym na podstawie umowy z podmiotem leczniczym prowadzącym ten zakład lub
  • spółki cywilnej, spółki jawnej albo spółki partnerskiej jako grupowa praktyka lekarska.  

Przypisy