Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki ortopedy

19 lipca 2018

NR 10 (Maj 2018)

Formy zatrudnienia ortopedy w szpitalu

0 218

Ortopeda może wykonywać swój zawód w szpitalu na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnej. Umowa o pracę nadaje ortopedzie status pracownika. Każda umowa ma swoje zalety i wady. Celem artykułu jest charakterystyka umowy o pracę i umowy cywilnej jako podstawy prawnej zatrudnienia lekarza w szpitalu oraz przedstawienie różnic między tymi umowami. 

W każdym podmiocie leczniczym, w tym w szpitalu, może występować zatrudnienie typu pracowniczego i niepracowniczego. Rodzaj zatrudnienia zależy od jego podstawy prawnej. W praktyce ortopeda może wykonywać swój zawód na podstawie:

  • stosunku pracy – zatrudnienie pracownicze (jego źródłem jest Kodeks pracy),
  • innego stosunku prawnego, tj. stosunku cywilnoprawnego – zatrudnienie niepracownicze (jego źródłem jest Kodeks cywilny).

Umowa o pracę jest instytucją prawa pracy. Podstawowym aktem prawnym regulującym prawo pracy w Polsce jest wielokrotnie nowelizowana ustawa – Kodeks pracy (w skrócie k.p.) z 1974 r. (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 108). Kodeks pracy określa prawa oraz obowiązki pracowników i pracodawców. Zgodnie z art. 2 k.p. pracownikiem jest tylko osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Nie jest więc pracownikiem ortopeda „zatrudniony” na podstawie umowy cywilnej, np. zlecenia czy o świadczenie usług. Natomiast zgodnie z art. 3 k.p. pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników (np. szpital). Zatrudnienie na podstawie stosunku pracy to zatrudnienie typu pracowniczego i nadaje osobie zatrudnionej w ten sposób status pracownika. Umowy cywilnoprawne są natomiast instytucją prawa cywilnego. Podstawowym aktem prawnym regulującym prawo cywilne w Polsce jest wielokrotnie nowelizowana ustawa – Kodeks cywilny (w skrócie k.c.) z 1964 r.

Umowa o pracę

Stosunek pracy to szczególny rodzaj stosunku prawnego, który łączy pracodawcę i pracownika. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Zatrudnienie w warunkach wyżej określonych jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy! Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu powyższych warunków wykonywania pracy.

Podstawą zatrudniania lekarza na podstawie stosunku pracy w podmiocie leczniczym (poza kierownikiem SPZOZ) może być tylko umowa o pracę. Nawiązanie stosunku pracy oraz ustalenie warunków pracy i płacy, bez względu na podstawę prawną tego stosunku, wymaga zgodnego oświadczenia woli pracodawcy i pracownika. Postanowienia umów o pracę nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy. 

Kodeks pracy wyodrębnia obecnie trzy rodzaje umów o pracę, tj.:

  • umowę na okres próbny, 
  • umowę na czas nieokreślony,
  • umowę na czas określony (art. 25 k.p.).

Najkorzystniejsza dla pracownika jest umowa na czas nieokreślony – to jedyna umowa o bezterminowym charakterze (zawierana jest bez oznaczenia końcowego terminu trwania stosunku pracy). Jednak także taką umowę można rozwiązać. Od 2016 r. obowiązuje zasada, że okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas określony zawieranych między tymi samymi stronami stosunku pracy nie może przekraczać 33 miesięcy, a łączna liczba tych umów nie może przekraczać trzech! Do pracodawcy należy wybór, którą z powyższych umów zaoferować kandydatowi do pracy. Z reguły zaczyna się od umowy na okres próbny będącej dla obydwu jej stron szansą na poznanie swoich wad i zalet, a przede wszystkim na „wypróbowanie” nowego pracownika. 

Podstawą zatrudniania lekarza na podstawie stosunku pracy w podmiocie leczniczym (poza kierownikiem SPZOZ) może być tylko umowa o pracę. 

Umowa o pracę powinna określać strony umowy (dane identyfikacyjne pracodawcy i pracownika), rodzaj umowy (np. na czas określony), datę jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy, w szczególności: 

  • rodzaj pracy, 
  • miejsce wykonywania pracy, 
  • wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia (zasadnicze, dodatki itd.), 
  • wymiar czasu pracy – wymiar etatu można określić przez podanie ułamka etatu (np. 1/2 etatu) albo opisowo,
  • termin rozpoczęcia pracy. 

Umowę o pracę zawiera się na piśmie. Strony mogą również przewidzieć w umowie o pracę materialną odpowiedzialność pracownika za powierzone mienie lub zakaz podejmowania dodatkowego zatrudnienia bez zgody pracodawcy (zakaz konkurencji). Umowa o pracę określa minimalny zakres informacji przekazywanych pracownikowi. Pracodawcy muszą też poinformować zatrudnianych pracowników o tzw. pozaumownych warunkach zatrudnienia. Zawarcie umowy o pracę z lekarzem obowiązkowo poprzedzać musi wykonanie przez niego odpowiednich (tzw. wstępnych z art. 229 Kodeksu pracy) badań lekarskich.
Umowa o pracę rozwiązuje się:

  • na mocy porozumienia stron,
  • przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem),
  • przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia),
  • z upływem czasu, na który była zawarta.

Strony mogą również przewidzieć w umowie o pracę materialną odpowiedzialność pr...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 4 wydaia czasopisma "Praktyczna Ortopedia i Traumatologia"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy