Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ogólne zasady, jakie powinny być brane pod uwagę przy opracowywaniu procedur zapobiegania zakażeniom

Artykuł | 22 lipca 2018 | NR 4
193

Rodzaj i liczba procedur zależy od rodzaju placówki i udzielanych w niej świadczeń zdrowotnych. Powinny również uwzględniać warunki oraz specyfikę danej placówki oraz możliwości organizacyjne i techniczne. Poniżej zamieszczono przykładowe procedury: higieny rąk i stosowania środków ochrony indywidualnej, postępowania z odpadami oraz utrzymania czystości.
 

Rodzaj i liczba procedur zależy od rodzaju placówki i udzielanych w niej świadczeń zdrowotnych. Procedury muszą powstawać w oparciu o:

  • bieżące przepisy prawa,
  • aktualną wiedzę i praktykę medyczną,
  • wytyczne konsultantów, towarzystw i stowarzyszeń naukowych w danej dziedzinie,
  • obowiązujące normy PN-EN-ISO.

Powinny również uwzględniać warunki oraz specyfikę danej placówki oraz możliwości organizacyjne i techniczne (wyposażenie, personel), a także:

  • być zwięzłe i zrozumiałe,
  • być oznakowane datą wydania, datą ostatniej aktualizacji,
  • być dostępne dla wszystkich pracowników,
  • określać zakres obowiązków i odpowiedzialności.

Wdrożenie procedur musi być poprzedzone udokumentowanym szkoleniem personelu.

Elementy składowe każdej prawidłowo opracowanej procedury:

  1. Cel procedury
  2. Zakres stosowania (informacja, czy odnosi się do całej placówki, czy tylko do wybranych komórek)
  3. Odpowiedzialność np. za wdrożenie procedury i nadzór nad jej stosowaniem ponosi odpowiedzialność bezpośredni przełożony, np. za stosowanie procedury odpowiedzialni są wszyscy pracownicy, np. pielęgniarki, lekarze, salowe etc., których dana procedura dotyczy)
  4. Definicje i określone informacje
  5. Tryb postępowania
  6. Dokumenty związane (jeśli procedura wynika lub powiązana jest z innymi dokumentami w placówce)
  7. Załączniki (druki, formularze, wzory dokumentów, instrukcje)
  8. Materiały źródłowe do opracowania procedury, podstawy prawne, wytyczne
  9. Kontrola wdrożenia procedury (kto i z jaką częstotliwością będzie sprawdzał wdrożenie i wykonalność, np. pielęgniarka epidemiologiczna itp.)
  10. Rozdzielnik (lista osób, która otrzymała dokument do stosowania z podaniem daty, stanowiska, nazwiska)

Poniżej zamieszczono przykładowe procedury: higieny rąk i stosowania środków ochrony indywidualnej, postępowania z odpadami oraz utrzymania czystości.

Procedura higieny rąk i stosowania środków ochrony indywidualnej

Podstawy prawne:

  • ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2008 r. Nr 234, poz. 1570):
  1. art. 11 pkt 2.3 − obowiązek opracowania, wdrożenia i nadzoru nad procedurami dekontaminacji skóry, błon śluzowych, innych tkanek,
  2. art. 11 pkt 2.4 − stosowanie środków ochrony indywidualnej i zbiorowej (…);
  • Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) oraz przepisy wykonawcze:
  1. rozporządzenie MPiPS z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów BHP (Dz. U. z 1997 r. Nr 169, poz. 1650),
  2. rozporządzenie MZ z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716 z późn. zm.): każdy pracodawca ma obowiązek zapewnienia personelowi odpowiednich warunków pracy, m.in. środków ochrony osobistej.

Ryc. 1 - Technika mycia rąk według Ayliffe

ZALECENIA WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) z 2009 r. dotyczące kwestii higieny rąk i używania rękawic medycznych:

  • Rękawice nie zastępują mycia ani dezynfekcji rąk.
  • Mycie i dezynfekcję rąk należy wykonywać, kiedy jest to potrzebne, niezależnie od używania lub nieużywania rękawic.
  • Rękawice należy stosować zawsze, gdy może dojść do kontaktu z krwią, innym materiałem biologicznym oraz błonami śluzowymi i uszkodzoną skórą.
  • Stosować rękawice tylko do czynności przy jednym pacjencie.
  • Po każdej czynności przy pacjencie rękawice należy wyrzucić (nie stosować ponownie!).
  • Nie wykonywać w rękawicach innych czynności (np. prace biurowe, obsługa komputera, przechodzenie między gabinetami).
  • Stosować rękawice tylko wtedy, kiedy jest to zalecane według tzw. standardowych lub kontaktowych środków ostrożności.

Stosowanie jednorazowych rękawic (niesterylnych) placówkach medycznych, poza aspektami zapobiegania zakażeniom krwiopochodnym i innym, ma także uzasadnienie ze względów psychologicznych (jako standard pracy pielęgniarki z punktu widzenia pacjenta). Przy opracowywaniu procedur każda placówka we własnych opracowaniach określa wskazania do stosowania rękawic, podając uzasadnienie oparte na bieżących wytycznych.

Tab. 1. Socjalne mycie rąk

Kiedy należy myć ręce W jaki sposób
  • po przyjściu do pracy,
  • przed jedzeniem, piciem,
  • po skorzystaniu z toalety,
  • po widocznym zabrudzeniu
  • zdjąć biżuterię, zabezpieczyć zranienia na dłoniach,
  • umyć ręce ciepłą wodą i mydłem w płynie według techniki Ayliffe przez 30 sekund,
  • osuszyć ręcznikiem jednorazowym,
  • wyrzucić ręcznik do pojemnika, nie dotykając pokrywy (obniżenie ilości drobnoustrojów 
  • na rękach 60−90%)

Tab. 2. Higieniczne mycie rąk i...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 4 wydaia czasopisma "Praktyczna Ortopedia i Traumatologia"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy