Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki ortopedy

28 listopada 2018

NR 12 (Listopad 2018)

Porównawcza ocena jakości życia chorych na szpiczaka mnogiego ze złamaniami kości

0 162

Autorzy dzielą się wynikami badania przeprowadzonego na Oddziale Terapii Komórkami Macierzystymi w Instytucie Hematologii i Transfuzji Krwi w Uzbekistanie, w którym oceniano jakość życia pacjentów z uszkodzeniami kości szkieletowych poddanych leczeniu szpitalnemu oraz chorych po leczeniu zachowawczym i operacyjnym zmian kostno-szkieletowych. Stwierdzono, że operacyjne leczenie złamań patologicznych zapobiegające przedłużonemu uciskowi i unieruchomieniu przyczynia się do poprawy jakości życia pacjenta.

Standardową metodą leczenia pacjentów ze złośliwymi chorobami krwi jest polichemioterapia z późniejszą kompleksową terapią. Jednym z ważnych prognostycznie korzystnych czynników u pacjentów z hemoblastozą jest normalizacja wskaźników szpiku kostnego po indukcyjnej chemioterapii. Szpiczak mnogi jest rozsianym nowotworem powstałym z komórek plazmatycznych, a jego objawy zwykle nie są charakterystyczne [1]. Często rozwija się u osób w wieku powyżej 45 lat. Wywołuje go rozrost zmutowanych komórek plazmatycznych obecnych w szpiku kostnym, które wypierają zdrowe komórki, powodując stopniowe niszczenie kości. W związku z tym chorzy na szpiczaka mnogiego tracą przede wszystkim zdolność do samodzielnej egzystencji. Ból w kościach, patologiczne złamania, zaburzenia neurologiczne, ucisk szpiku kostnego i hiperkalcemia, czyli główne objawy uszkodzenia kości, występują w 89% przypadków [1]. Osiągnięcia nowoczesnych środków farmaceutycznych i medycyny pozwoliły na wydłużenie pięcioletniego okresu przeżycia, ale kwestia jakości życia chorych pozostaje otwarta. Projekt Światowej Organizacji Zdrowia dotyczący oceny jakości życia (The World Health Organization’s Quality of Life Assessment – WHOQOL) został zainicjowany w 1991 r. Jego celem było opracowanie międzynarodowej metodologii oceny jakości życia, porównywalnej w różnych kulturach. Metodologia ta ocenia odczucia jednostek w kontekście ich kultury i systemu wartości, a także ich osobistych celów, standardów i zainteresowań. Metody WHOQOL zostały opracowane wspólnie przez wiele ośrodków na całym świecie i były szeroko testowane [3].
Być może pierwszą próbą medycznej interpretacji tego zjawiska była praca profesora D.A. Karnowskiego z Columbia University, który w 1947 r. opublikował artykuł Clinical evaluation of  chemotherapy in cancer (Kliniczna ocena chemioterapii w chorobie nowotworowej) [2, 3].
W XXI wieku w wielu krajach europejskich podkreślono znaczenie ukierunkowania polityki społeczno-gospodarczej na poprawę jakości życia ludności. W 2004 r. prezydent Rosji po raz pierwszy określił jakość życia jako docelowe kryterium rozwoju społeczno-gospodarczego Rosji [3].
W Uzbekistanie rok 2015 został ogłoszony rokiem uwagi i troski dla starszego pokolenia. Nadal realizowanych jest wiele projektów medycznych mających na celu poprawę jakości życia pacjentów. Do tej pory dobre samopoczucie jednostki i poprawa jakości życia pacjentów, jest jednym z głównych celów leczenia. Onkologia nie jest wyjątkiem. Pytanie nie tylko o to, jak długo pacjent żył, ale również o to, jak żył, coraz częściej pojawia się w publikacjach naukowych ostatnich lat [2, 4].

Cel pracy

Ocena jakości życia pacjentów poddawanych leczeniu szpitalnemu z uszkodzeniami kości szkieletowych oraz ocena jakości życia pacjentów po leczeniu zachowawczym i operacyjnym zmian kostno-szkieletowych.

Materiały i metody

Badanie przeprowadzono na oddziale terapii komórkami macierzystymi w Instytucie Hematologii i Transfuzji Krwi w Uzbekistanie. Przedmiotem badań było zdrowie medyczne i społeczne pacjentów z powikłaniami kostnymi
szpiczaka. W badaniu uczestniczyło 30 chorych podzielonych na dwie grupy – pierwsza liczyła 14 osób, a druga – 16. Wszyscy pacjenci wypełnili kwestionariusz WHOQOL-100 zwalidowany do rosyjskiej wersji WHO-100. Kwestionariusz został wypełniony przez pacjentów przed interwencją chirurgiczną w pierwszej grupie, a w drugiej grupie w momencie wystąpienia komplikacji kostnych (patologiczne złamanie, ból, zdiagnozowana plasmocytoma lub skurcz pletyzm spowodowany zespołem ucisku rdzenia kręgowego) po sześciu miesiącach i roku. W artykule przedstawiono wyniki obserwacji trwającej 6–13 miesięcy. Planuje się przeprowadzanie ankiety w przyszłości co sześć miesięcy, niezależnie od przebiegu choroby podstawowej.

Rys. 1 Zmiana relacji społecznych u pacjentów z grupy pierwszej i drugiej


Po matematycznym przetworzeniu odpowiedzi pacjentów wynik uzyskuje się w postaci punktów na określonych skalach. Otrzymane wskaźniki dotyczące skal funkcjonalnych i objawowych oraz oddzielnych pytań wynoszą 0–100 punktów. Im wyższy wynik, tym wyższy wskaźnik odpowiedzi. Zatem wysoki wynik na skali funkcjonalnej odzwierciedla wysoki, czyli zdrowy poziom funkcjonowania (życia), natomiast wysoki wynik na skali objawowej reprezentuje wysoki pozio...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 4 wydaia czasopisma "Praktyczna Ortopedia i Traumatologia"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy