Dołącz do czytelników
Brak wyników

Tematu numeru

28 maja 2020

NR 18 (Maj 2020)

Leczenie bólu ostrego w ortopedii z zastosowaniem preparatów łączonych

0 1046

Wstęp: Ból ostry nie jest chorobą samą w sobie, ale raczej objawem spowodowanym przez wiele różnorodnych przyczyn.

Ostry ból może utrzymywać się długo, co wynika z uszkodzenia tkanek, np. podczas operacji, a docelowo powoduje procesy patofizjologiczne w obwodowym i ośrodkowym układzie nerwowym, które mogą skutkować zmianą jego charakteru i przekształcić dolegliwości w przewlekłe [1]. Związek między zabiegiem chirurgicznym a ostrym bólem i następnie ciągłym silnym przewlekłym bólem jest dobrze zdefiniowany. Istnieje zatem pilna potrzeba ciągłego doskonalenia środków i technik, które możemy zastosować w celu poprawy skuteczności analgezji, a być może w konsekwencji zmniejszenia częstości przewlekłego cierpienia u pacjentów po przebytej operacji.

Leczenie bólu bezpośrednio w okresie okołooperacyjnym wcześniej tradycyjnie opierało się na opioidach. Zapobiegając ich skutkom ubocznym (depresja oddechowa, nudności, wymioty, wyrzut histaminy), wprowadza sie do powszechnego użytku nowe leki, leki „oszczędzające” opioidy i nowe techniki leczenia [2, 3]. Ból pooperacyjny jest poważnym problemem, ponieważ wpływa na wiele układów i indukuje problemy fizjologiczne, immunologiczne i psychologiczne. Pomimo wielu postępów w leczeniu przeciwbólowym, ostry ból po operacji pozostaje często przyczyną poważnego cierpienia, które w pewnym zakresie jest nieuniknione pomimo najlepszych starań lekarzy [4].

Ostry i przewlekły ból ma istotny wpływ społeczno-ekonomiczny. Aby pomóc lekarzom w wyborze odpowiedniego leku (szczególnie w leczeniu bólu nowotworowego) 
w 1986 r. Światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization – WHO) opracowała trzyetapową „drabinę” przeciwbólową u osób dorosłych z bólem nowotworowym.
W późniejszych latach ten model zaczęto wykorzystywać również w ostrym i przewlekłym bólu nienowotworowym. Drabina składa się ze „słynnych” trzech kroków terapii farmakologicznej:
w etapie terapii I rozważa się stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) z adiuwantami (koanalgetykami) lub bez nich – każdy ból, najczęściej łagodny;
W etapie II sugeruje się stosowanie tzw. słabych opioidów w łagodnym i umiarkowanym bólu, z lub bez NLPZ i adiuwantu.

POLECAMY

Podczas gdy etap III jest zarezerwowany dla silnych opioidów – na umiarkowanie silny i bardzo silny ból z lub bez NLPZ lub koanalgetykami.
Ideą drabiny WHO było zwiększenie świadomości znaczenia leczenia bólu, stosując względnie ograniczoną liczbę niedrogich leków w podejściu stopniowym, została zaprojektowana w celu zasugerowania leku zgodnie z intensywnością nasilenia bólu niezależnie od jego patofizjologii, wreszcie pomogło to również uzasadnić stosowanie opioidów i zapoznać się z użyciem, korzyściami i efektem ubocznym tych leków.
W ciągu ostatnich dwóch dziesięcioleci leczenie bólu znacznie się poprawiło z powodu lepszej znajomości patofizjologii bólu i stosowania nowych leków silniejszych i skuteczniejszych.
Dlatego też drabina WHO miała zostać zmieniona, a była krytykowana w swojej starej formie, ale jej kształt...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 4 wydania czasopisma "Praktyczna Ortopedia i Traumatologia"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!

Przypisy