Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki ortopedy , Otwarty dostęp

5 grudnia 2019

NR 16 (Listopad 2019)

Zasady kierowania pacjentów przez ortopedę na leczenie uzdrowiskowe finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia

178

Pacjent w systemie publicznego ubezpieczenia zdrowotnego ma m.in. prawo do leczenia uzdrowiskowego. Ortopeda ma prawo wystawić skierowanie na leczenie uzdrowiskowe finansowane ze środków publicznych jeśli ma umowę z NFZ lub pracuje w podmiocie leczniczym mającym taką umowę. Celem artykułu jest przedstawienie zasad wystawiania skierowań przez ortopedę na leczenie uzdrowiskowe finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Słowa kluczowe: leczenie uzdrowiskowe, uzdrowisko, skierowanie, Narodowy Fundusz Zdrowia.

Świadczeniobiorcy (pacjenci) w systemie publicznego ubezpieczenia zdrowotnego mają ustawowe prawo do świadczeń gwarantowanych. Jednym z rodzajów świadczeń gwarantowanych jest lecznictwo uzdrowiskowe. Pacjent ma prawo do leczenia w szpitalu uzdrowiskowym i w sanatorium uzdrowiskowym. Leczenie uzdrowiskowe przysługuje na podstawie skierowania. Tylko lekarz ubezpieczenia zdrowotnego m.in. ortopeda ma prawo wystawić skierowanie do uzdrowiska. Od 19 lipca 2019 roku zmieniły się częściowo zasady kierowania na leczenie uzdrowiskowe.
W polskiej literaturze powszechnie uzdrowiskiem określa miejscowość mającą klimat i warunki środowiskowe o właściwościach leczniczych zasobną w naturalne tworzywa lecznicze (wody, torfy) wyposażoną w budynki (o funkcjach hotelowych, żywieniowych, zabiegowych) i odpowiednie urządzenia (m.in. pijalnie, tężnie) umożliwiające działalność leczniczą oraz wypoczynkową. Obecnie w Polsce jest 45 uzdrowisk statutowych. Najwięcej uzdrowisk jest w województwach dolnośląskim i małopolskim. Powszechny jest podział uzdrowisk z uwagi na ich położenie nad poziomem morza na: nizinne, nadmor-
skie, podgórskie i górskie. 
Funkcjonowanie uzdrowisk reguluje przede wszystkim ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (tekst jedn.: Dz. U.z 2017 r., poz. 1056). Zgodnie z definicją ustawową lecznictwo uzdrowiskowe to zorganizowana działalność polegającą na udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej, prowadzona w uzdrowisku przez zakłady lecznictwa uzdrowiskowego albo poza uzdrowiskiem w szpitalach i sanatoriach znajdujących się w urządzonych podziemnych wyrobiskach górniczych, przy wykorzystaniu warunków naturalnych, takich jak:

  • właściwości naturalnych surowców leczniczych,
  • właściwości lecznicze klimatu, w tym talassoterapia i subterraneoterapia, oraz właściwości lecznicze mikroklimatu,
  • towarzyszące zabiegi z zakresu fizjoterapii.

Do większości metod leczniczych stosowanych w uzdrowiskach wykorzystuje się naturalne surowce a należą do nich wody mineralne lecznicze, peloidy (borowiny, fango) i gazy, w tym dwutlenek węgla, siarkowodór i radon. Istotę leczenia uzdrowiskowego stanowi kilkutygodniowe postępowanie terapeutyczne, rehabilitacyjne i profilaktyczne w oparciu o właściwości naturalnych tworzyw uzdrowiskowych oraz klimatu i krajobrazu miejscowości uznanej za uzdrowisko [1]. 
Działalność lecznicza w uzdrowisku prowadzona jest w tzw. zakładach lecznictwa uzdrowiskowego. Zakładami lecznictwa uzdrowiskowego są: szpitale uzdrowiskowe, sanatoria uzdrowiskowe, szpitale uzdrowiskowe dla dzieci i sanatoria uzdrowiskowe dla dzieci, przychodnie uzdrowiskowe, zakłady przyrodolecznicze oraz szpitale i sanatoria w urządzonych podziemnych wyrobiskach górniczych.

Formy leczenia uzdrowiskowego finansowane przez nfz

Z leczenia uzdrowiskowego korzystają przede wszystkim pacjenci chorujący na choroby ortopedyczne, neurologiczne i reumatologiczne oraz układu krążenia. Świadczeniobiorcom przysługują tylko takie świadczenia gwarantowane w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego, których wykaz został określony w adekwatnym rozporządzeniu Ministra Zdrowia – obecnie jest to rozporządzenie z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 168). Świadczenia gwarantowane lecznictwa uzdrowiskowego obejmują dzieci i osoby dorosłe. Dla dorosłych są to:

  • uzdrowiskowe leczenie szpitalne dorosłych (trwa 21 dni),
  • uzdrowiskowe leczenie sanatoryjne dorosłych (21 dni),
  • uzdrowiskowa rehabilitacja dla dorosłych w szpitalu uzdrowiskowym (28 dni),
  • uzdrowiskowa rehabilitacja dla dorosłych w sanatorium uzdrowiskowym (28 dni),
  • uzdrowiskowe leczenie ambulatoryjne dorosłych i dzieci (od 6 do 18 dni).

W przypadku uzdrowiskowego leczenia szpitalnego dorosłych świadczeniobiorca ma prawo do co najmniej 54 zabiegów fizjoterapeutycznych w okresie sprawozdawczym (średnio co najmniej do 3 zabiegów dziennie w tym ma być co najmniej 1 zasadniczy zabieg bodźcowy z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych dziennie) oraz do całodobowej opieki pielęgniarskiej i całodobowej opieki lekarskiej. W przypadku uzdrowiskowego leczenia sanatoryjnego dorosłych świadczeniobiorca ma prawo do co najmniej 54 zabiegów fizjoterapeutycznych w okresie sprawozdawczym (średnio co najmniej do 3 zabiegów dziennie w tym co najmniej 1 zasadniczy zabieg bodźcowy z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych dziennie) oraz do całodobowej opieki pielęgniarskiej. Natomiast w przypadku rehabilitacji uzdrowiskowej świadczeniobiorca ma prawo do co najmniej 96 zabiegów fizjoterapeutycznych w okresie sprawozdawczym (średnio co najmniej 4 zabiegi dziennie w tym co najmniej 1 zasadniczy zabieg bodźcowy z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych dziennie).
Świadczeniobiorca ponosi koszty przejazdu na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową i z leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej oraz częściową odpłatność za wyżywienie i zakwaterowanie w sanatorium uzdrowiskowym (wysokość tych kosztów zależy od standardu zakwaterowania i sezonu).

Wskazanie i przeciwskazania do leczenia uzdrowiskowego

Generalnie dla kwalifikowania pacjentów do leczenia uzdrowiskowego podstawowe znaczenie mają wskazania i przeciwwskazania do przedmiotowego leczenia. Ogólne wskazania do kuracji uzdrowiskowej obejmują: rehabilitację po ciężkich chorobach lub operacjach, ograniczenie czynników ryzyka i usunięcie zaburzeń w mechanizmach regulacyjnych(występujących w okresie poprzedzającym powstanie zmian organicznych), zapobieganie powstaniu powikłań lub nawrotów przy utrzymującej się chorobie przewlekłej, leczenie chorób przewlekłych [2]. Przeciwwskazania bezwzględne obejmują zespoły lub jednostki chorobowe, które nie mogą być zakwalifikowane do leczenia uzdrowiskowego i mają charakter kliniczny oraz epidemiologiczny a także nie dotyczą samego przebywania w uzdrowisku [3].
Każdy lekarz kierując i kwalifikując pacjenta na leczenie uzdrowiskowe powinien opierać się na wskazaniach i przeciwwskazaniach do leczenia uzdrowiskowego – określonych obecnie w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie sposobu kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 14). Wskazania określają grupy chorób lub poszczególne choroby do leczenia w warunkach uzdrowiskowych. Przeciwwskazania natomiast oznaczają te grupy chorób i jednostek chorobowych, które nie kwalifikują się do leczenia metodami uzdrowiskowymi [4].
Przeciwwskazanie do leczenia uzdrowiskowego stanowią:

  • stan chorobowy, w którym leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitacja uzdrowiskowa przy wykorzystaniu właściwości naturalnych surowców leczniczych mogłyby spowodować pogorszenie stanu zdrowia pacjenta,
  • choroba zakaźna w fazie ostrej,
  • ciąża i połóg,
  • czynna choroba nowotworowa oraz okres przed upływem:
  • 5 lat w przypadku: czerniaka złośliwego, białaczki, 
  • ziarnicy złośliwej, chłoniaków złośliwych, nowotworów nerki,
  • 12 miesięcy w przypadku innych nowotworów złośliwych – od zakończenia leczenia operacyjnego, chemioterapii lub radioterapii, z wyłączeniem leczenia hormonalnego.

Przy kwalifikowaniu pacjenta do zakładu lecznictwa uzdrowiskowego lekarz, po stwierdzeniu braku przeciwwskazań, o których mowa powyżej uwzględnia szczegółowe wskazania i przeciwwskazania do leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej. Szczegółowe wskazania i przeciwwskazania do leczenia uzdrowiskowego w poszczególnych rodzajach zakładów lecznictwa uzdrowiskowego są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie sposobu kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego. Natomiast szczegółowe wskazania i przeciwwskazania do rehabilitacji uzdrowiskowej w poszczególnych rodzajach zakładów lecznictwa uzdrowiskowego są określone w załączniku nr 2 do wyżej wskazanego rozporządzenia. 

Choroby ortopedyczno-urazowe (ortopedia)

Szczegółowe wskazania:

  • szpital:
    S32, T92, T93 – stany po urazach kończyn, kręgosłupa lub miednicy ze znacznym ograniczeniem sprawności lub znacznymi zanikami mięśniowymi, po zakończeniu leczenia szpitalnego, w okresie do 12 miesięcy od wystąpienia urazu;
    T02 – stany po licznych złamaniach kości z ograniczeniem sprawności, w okresie do 12 miesięcy od wystąpienia urazu;
    T08, T09 – stany po urazach kręgosłupa z powikłaniami neurologicznymi;
    T94 – następstwa urazów obejmujących mnogie okolice ciała, leczonych zachowawczo lub operacyjnie;
    T95 – stany po oparzeniach termicznych lub chemicznych albo odmrożeniach z towarzyszącymi przykurczami i ograniczeniem ruchów, w okresie do 12 miesięcy od wystąpienia urazu;
    Z89 – stany po amputacjach kończyn po tymczasowym zaprotezowaniu albo w okresie do 12 miesięcy od ostatecznego zaprotegowania;
    Z96, Z98 – wczesne stany po operacjach alloplastycznych stawów biodrowych lub stawów kolanowych oraz po operacjach dysku, w okresie do 12 miesięcy od przebytej operacji;
    Z98 – stany po operacjach kości lub stawów ze znacznym ograniczeniem zakresu ruchów;
    Z98 – stany po operacjach wad wrodzonych, najlepiej po wczesnej rehabilitacji;
    Q65–Q68, Q74, Q76–Q79 – wrodzone wady rozwojowe ze zniekształceniami układu mięśniowo-szkieletowego i ograniczeniem sprawności;
    M40–M42 – wady postawy ograniczające sprawność w stopniu znacznym;
  • sanatorium:
    M23, M24, S33, T92, T93 – następstwa urazów lub chorób stawów lub aparatu więzadłowego z ogranicz...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy