Dołącz do czytelników
Brak wyników

Otwarty dostęp , Artykuł sponsorowany

4 marca 2021

NR 21 (Luty 2021)

D-WALL – sposób na skuteczną ocenę funkcjonalności pacjenta

0 303

Ruch to najważniejsza funkcja człowieka, wynikająca z odpowiedniej postawy ciała. D-WALL to inno- wacyjna przestrzeń diagnostyczno-terapeutyczna, która stanowi holistyczne podejście do pacjenta. Jest to doskonałe narzędzie do funkcjonalnej, statycznej oraz dynamicznej oceny badanego. Technologia opiera się na wykorzystaniu wiedzy fizjoterapeuty, który korzystając z zestawu gotowych testów diagnostycznych jest w stanie przeanalizować konkretne dane opisujące stabilność pacjenta. Podczas testów statycznych terapeuta ocenia przemieszczenie środka nacisku stóp (C.O.P.). Im większy obszar będzie on zataczał, tym słabszą kontrolę motoryczną będzie prezentował pacjent. Ważne również okazuje się przeanalizowanie, gdzie położone jest obciążenie u pacjenta, którą płaszczyzną pacjent zarządza lepiej i w jaki sposób stara się on utrzymać balans ciała. Testy są przydatne do oceny ryzyka upadku, co odgrywa istotną rolę w bezpiecznym funkcjonowaniu w życiu codziennym. Kolejnym etapem jest wprowadzenie niestabilnego podłoża oraz ocena stabilności podczas ruchu. Wszystkie te elementy powodują kompletną, natychmiastową ocenę pacjenta na platformie D-WALL, co pozwoli zastosować globalną formę treningu, którego celem będzie poprawa i doskonalenie poszczególnych zdolności motorycznych ukierunkowanych na poprawę jakości ruchów.

Ruch jest jedną z najważniejszych funkcji człowieka, ponieważ pozwala nam zaspokoić nasze podstawowe potrzeby życia codziennego, np. jedzenie i picie. Jednak podstawą samego ruchu jest odpowiednia pozycja statyczna. Wszystkie cele, które zostaną wyznaczone przed terapią, a także korzyści wynikające z ćwiczeń nie mają większego znaczenia, jeżeli pacjent prezentuje niewłaściwą postawę. Wady tej postawy generują w organizmie dysbalans, a to z kolei przyczynia się do powstawania dysfunkcji. Ocena postawy ciała jest niezmiernie istotna, aby otrzymać obiektywne i porównywalne w czasie dane, które pozwolą monitorować jakość wszystkich wykonywanych ruchów. Nieprawidłowa postawa przekłada się zatem na generowanie nieprawidłowości, dlatego jeżeli skupiamy się podczas ćwiczeń na wzmocnieniu konkretnej partii mięśni, ale brakuje przy tym prawidłowej postawy ciała, pogłębia się patologia i zwiększa dysbalans organizmu [2]. 
Skonstruowano zatem system, który pozwoli w złożony sposób ocenić pacjenta na różnych płaszczyznach zarówno w pozycji statycznej, jak i podczas ruchu. Stopniowe przeanalizowanie konkretnego wzorca ruchowego umożliwia ocenę wszystkich parametrów wpływających na jakość ruchu, wychwycenie wszelkich deficytów i problemów funkcjonalnych badanego oraz poprowadzenie treningu w taki sposób, aby eliminować słabe strony pacjenta i przywrócić ogólną równowagę [1, 2]. 
D-WALL (skrót od: Digital Wall) to innowacyjna przestrzeń diagnostyczno-terapeutyczna, która stanowi kompleksowe i holistyczne podejście do pacjenta we współczesnej fizjoterapii. Obecnie jest to jedno z najbardziej zaawansowanych na skalę światową urządzeń w zakresie rehabilitacji, które znajduje skuteczne rozwiązanie w wielu jednostkach chorobowych, zarówno ortopedycznych, jak i neurologicznych, aby w precyzyjny i dokładny sposób móc ocenić poziom sprawności pacjenta (ryc. 1). Technologia D-WALL to system, który pozwala na ocenę statyczną oraz dynamiczną pacjenta pod względem jego zdolności do wykonywania poszczególnych ruchów funkcjonalnych oraz jakości analizowanego wzorca. Ocena badanego jest dokonywana obiektywnie przez fizjoterapeutę, posiadającego odpowiedni zasób wiedzy, a ponadto jest on wspomagany technologią D-WALL, która wyposażona w zestaw gotowych testów diagnostycznych oraz możliwość śledzenia i zbierania wszystkich informacji dotyczących poszczególnych ruchów, pomoże stworzyć zoptymalizowaną ścieżkę terapeutyczną, aby przywrócić pacjenta do pełnej funkcjonalności [5, 6].
 

POLECAMY

Ryc. 1. D-WALL


Pierwsza grupa testów zakłada ocenę pacjenta na stabilnym podłożu, zaś druga wprowadza pacjenta w warunki niestabilności. Testy statyczne oceniają zdolność człowieka do utrzymania równowagi zarówno w pozycji obunóż, jak i jednonóż, dzięki czemu dostarczana jest informacja na temat rozkładu sił pionowych na płaszczyźnie podparcia oraz sposobu kontroli postawy własnego ciała [6] (ryc. 2).
 

Ryc. 2. Analiza i terapia na platformie D-WALL


Stabilność osoby badanej prezentowana jest w postaci parametrów jakościowych oraz ilościowych. Dzięki wbudowanej platformie stabilometrycznej zawierającej cztery czujniki tensometryczne terapeuta ocenia przemieszczenie środka nacisku stóp (C.O.P.) podczas próby utrzymania pozycji statycznej. Punkt C.O.P. to miejsce przyłożenia wszystkich sił pacjenta przykładanych na poziomą platformę nośną. Wszelkie oscylacje tego punktu są zbierane, raportowane i wnikliwie analizowane przez terapeutę, ponieważ odzwierciedlają one stopień funkcjonowania systemu kontroli motorycznej. Im większe pole zataczać będzie C.O.P., tym słabszą kontrolę motoryczną będzie prezentował pacjent. 
Należy sobie uświadomić, że nawet jeżeli pozornie wydaje się, że ciało pozostaje w całkowitym bezruchu, w warunkach fizjologicznych organizm wykonuje oscylacje ciała, tyle że z niską częstotliwością. Te korygujące oscylacje ciała często są niezauważalne dla oka ludzkiego. 
W momencie kiedy badany posiada zaburzenia, a jego kontrola posturalna nie funkcjonuje w prawidłowy sposób, wszelkie korekty tej postawy odbywają się przy znacząco wyższych częstotliwościach, co z kolei przekłada się na wyższe wartości parametrów obwodu, które zatacza środek nacisku stóp C.O.P. Ponadto osoba badana jest wtedy obciążona znacznym wydatkiem energetycznym, aby utrzymać pozycję ortostatyczną [3, 6]. Dane rozkładu częstotliwości związanych z  C.O.P. przedstawione są za pomocą histogramów w płaszczyźnie strzałkowej oraz czołowej przy pomocy szybkiej transformaty fouriera (FFT). FFT jest matematycznym algorytmem, który pozwala nam uzyskać widmo częstotliwości C.O.P. przedstawiający moduł danego sygnału. Informacja ta pozwala określić, ile razy dana częstotliwość jest wykrywana w ramach testu [6].
Analizując stabilność, należy ocenić:

  • gdzie położone jest obciążenie u pacjenta (pięty czy palce stóp; czy prawa, czy lewa kończyna jest poddawana większym obciążeniom),
  • w której płaszczyźnie (czołowej czy strzałkowej) pacjent radzi sobie lepiej, a w której jest mu trudniej kontrolować balans własnego ciała, 
  • w jaki sposób organizm pacjenta pracuje i przy wykorzystaniu jakich elementów, aby utrzymać stabilność. Badany może bowiem silnie pracować przez oscylacje  C.O.P. albo próbować balansować ciało poprzez przemieszczenie tułowia (ryc. 3, 4) [3, 4].
     
Ryc. 3. Wynik testu – parametr ilościowy

 

Ryc. 4. Wynik testu – parametr ilościowy


Dzięki temu fizjoterapeuta jest w stanie zaplanować odpowiedni, zindywidualizowany trening ukierunkowany na poprawę i doskonalenie słabych zdolności motorycznych pacjenta, skupiając większą uwagę na zarządzaniu płaszczyzną, w której prezentował on słabsze wyniki.
Kolejnym ważnym krokiem w ocenie funkcjonalnej pacjenta jest określenie, w jaki sposób analizowana osoba jest w stanie zarządzać eksploracją ciała w przestrzeni. Oznacza to stopniowe wprowadzanie pacjenta w warunki dysbalansu, które stwarza sobie sam badany. Wykonuje on wychylenia własnym ciałem, stojąc na stabilnym podłożu, celem przesunięcia C.O.P. do maksymalnej osiąganej granicy bez utraty równowagi. Na poziomie funkcjonalnym jest to niezwykle istotny test, który określa ryzyko upadku pacjenta, a w konsekwencji powstanie urazów [6, 7]. 
W życiu codziennym pacjent jest poddawany ciągłym, niestabilnym warunkom podłoża. Jednym z doskonałych tego przykładów jest chodzenie po schodach. Z dużo większą niestabilnością mamy jednak do czynienia na śliskim lodzie na chodniku. Wtedy niezmiernie trudno jest nam utrzymać pozycję statyczną. D-WALL do oceny stabilności pacjenta w warunkach dynamicznych wykorzystuje aktywne platformy równoważne. Pacjent powinien utrzymać równowagę w pozycji obunóż, ale także jednonóż. To pozwoli ocenić stabilność, jaką prezentuje on na lewej kończynie dolnej, a jaką na prawej, przedstawiając całkowity wskaźnik stabilności pacjenta, który pokazuje globalny poziom równowagi. 
Problem z utrzymaniem prawidłowej pozycji statycznej może również wynikać z zaburzonej propriocepcji, którą również można zweryfikować i ocenić, korzystając z testów, jakie oferuje D-WALL. Test propriocepcji kończyn dolnych określi precyzję oraz świadomość dystalnego stawu kończyny dolnej oraz porówna czucie głębokie między prawą a lewą stroną. Oprogramowanie podczas trwania całego testu mierzy rzeczywistą odległość między trajektorią pacjenta a optymalną ścieżką wyznaczoną przez system. Im mniejsza jest ta droga, tym pacjent bardziej precyzyjnie i z większą świadomością i kontrolą ruchu przemieszczał się po wyznaczonym okręgu. Odwrotnie – im większą drogę pokonał pacjent względem idealnej, optymalnej ścieżki, tym mniejsza była jego kontrola podczas testu. Dzięki rozbudowanej przestrzeni diagnostyczno-terapeutycznej ocena stabilności pacjenta nie ogranicza się jedynie do oceny w statyce. Terapeuta może wprowadzić pacjenta w ruch oraz analizować jego stabilność podczas wykonywania złożonych wzorców motorycznych. Jest on w stanie wtedy określić, w którym momencie potencjalnie pacjent traci centralność obciążenia, a także kiedy włączają się kompensacyjne ruchy tułowia podczas ćwiczeń. To wszystko zaś jest objawem nieprawidłowej postawy [6, 8]. 
Dzięki szerokiemu zastosowaniu, jakie daje Digital Wall, ocena stabilności pacjenta, a zatem funkcjonalności, jest niezmiernie precyzyjna i szczegółowa. Każdy deficyt, który zostanie wychwycony na etapie diagnostyki, można korygować podczas trwającego treningu. 
Terapie są dostosowane indywidualnie do możliwości każdego pacjenta, a dzięki raportom można określać postępy odbywających się sesji. W celu przeprowadzenia dokładnej i prawidłowej oceny funkcjonalnej pacjenta, terapeuta powinien zawsze zaczynać od oceny statyki badanego. Bez odpowiedniego poziomu stabilności nasze ciało nigdy nie będzie prezentować dobrej mobilności. D-WALL, dzięki temu, że posiada rozbudowany feedback, dostarcza natychmiastowej informacji zwrotnej na temat zachowania ciała w przestrzeni, co umożliwia stałą kontrolę podczas terapii z pacjentem. 
Zaawansowana koncepcja to duży krok na drodze postępu technologicznego w dziedzinie fizjoterapii. W dzisiejszych czasach w dalszym ciągu bardzo często terapeuci tracą z oczu podejście holistyczne do pacjenta, skupiając się jedynie na konkretnym miejscu objętym dysfunkcją, która daje określone objawy. Niestety takie podejście ogranicza w dużym stopniu możliwości terapeuty, który nie widzi pacjenta jako całości, ale skupia swoją uwagę na określonych obszarach. System D-WALL pomaga patrzeć na pacjenta z zupełnie innej strony, zapewniając globalną i kompleksową formę terapii, ukierunkowaną na poprawę jakości ruchu [4, 7]. 


Piśmiennictwo

  1. Konarska I., Medycyna fizykalna. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1974. 
  2. Turowski K., Profilaktyka i Edukacja zdrowotna. Lublin: Wydawnictwo Naukowe NeuroCentrum, 2017. 
  3. Mika T., Kasprzak W., Fizykoterapia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007. 
  4. Śliwiński Z., Sieroń A., Wielka fizjoterapia. Wrocław: wydawnictwo Elsevier.
  5. Tecnobody. Instrukcja Obsługi D-WALL, 2020. 
  6. Tecnobody. Instrukcja Kliniczna D-WALL, 2020. 
  7. Wasilewski B., Holistyczne rozumienie medycyny wymogiem współczesności. „Sztuka Leczenia”, Warszawa: 2011.
  8. Zembaty A., Kinezyterapia. Kraków: wydawnictwo Kasper, 2003. 

Przypisy