Dołącz do czytelników
Brak wyników

Informacja prasowa

6 grudnia 2022

NR 28 (Listopad 2022)

Jak rozszerzona rzeczywistość wspiera ortopedów?

0 215

System, który łączy świat rzeczywisty z tym wygenerowanym komputerowo, wkracza w świat medycyny coraz pewniejszymi krokami. Nowoczesne rozwiązania z zakresu rozszerzonej rzeczywistości (AR – augmented reality) są już regularnie wykorzystywane przez ortopedów na całym świecie.

Korzenie w grach wideo

W 2017 r. analitycy Gartnera (przedsiębiorstwo analityczno-badawcze specjalizujące się w zagadnieniach strategicznego wykorzystania technologii oraz zarządzania technologiami) uznali rozwój wirtualnej (VR) 
i rozszerzonej (AR) rzeczywistości za jeden z najważniejszych trendów. Już wtedy cieszył się on sporym zainteresowaniem w obszarze ochrony zdrowia. Jak się okazało, analitycy Gartnera mieli rację i dziś ortopedzi mogą już posiłkować się technologią rozszerzonej rzeczywistości na salach operacyjnych.
A wszystko zaczęło się od przemysłu gamingowego. Zresztą nie ma w tym niczego niesamowitego, bo nowe technologie bardzo często debiutują na rynku gamingowym, a dopiero potem trafiają do innych sektorów przemysłowych. Tak było właśnie z goglami rozszerzonej rzeczywistości HoloLens, stworzonymi przez komputerowego giganta – firmę Microsoft. – Zastosowana w nich technologia śledzenia ruchów swoje źródła ma w Kinekcie, czyli dodatku do konsoli Xbox, który umożliwia jego użytkownikom interakcję z konsolą bez konieczności używania kontrolera. System ten wykorzystuje gesty wykonywane przy pomocy kończyn i całego ciała. Firmy z całego świata, w tym także z Polski, technologię stworzoną przez Microsoft postanowiły spożytkować dla medycyny – mówi Bartłomiej Lubiatowski, prezes RSQ Technologies.

POLECAMY

Wykorzystanie w ochronie zdrowia

Bardzo szybko okazało się, że rozszerzoną rzeczywistość można wykorzystać jako nowy sposób na wchodzenie w interakcję z danymi medycznymi. Dzięki temu ortopedzi podczas przeprowadzania operacji mogą przeglądać wszystkie dane medyczne pacjenta, a przede wszystkim widzieć trójwymiarowe obrazy jego anatomii, utworzone na podstawie tomografii komputerowej. Mogą je przesuwać, powiększać, pomniejszać, mocować w ciele pacjenta i oglądać pod różnymi kątami za pomocą ruchów palców.
Stosowanie urządzeń takich jak HoloLens Microsoft, w połączeniu z nowo powstającymi technologiami obrazowania, przynosi wiele korzyści w procesie chirurgicznym i napędza wielość globalnego rynku AR w opiece zdrowotnej, która została wyceniona na 609,60 mln USD w 2018 r. i przewiduje się, że osiągnie 4 237,60 mln USD do 2026 r. 
– Dzięki postępowi technologicznemu umożliwiamy lekarzom wizualizację ważnych struktur nie tylko w warunkach przedoperacyjnych, ale także w ramach sali operacyjnej. To nowy sposób dostępu do obrazowania danych za pomocą gestów rąk i poleceń głosowych w sterylnym środowisku. Łatwość obsługi i jakość wizualizacji sprawiają, że ​​zabieg przebiega sprawnie, z najwyższą wydajnością i precyzją. Wykorzystujemy rozwiązania z obszaru rozszerzonej rzeczywistości w wielu dziedzinach chirurgicznych już od 2019 r. Liderem w tworzeniu oprogramowania pozwalającego na wykorzystanie trójwymiarowych wizualizacji danych medycznych, który zapewnia nowe sposoby ich eksploracji i dalszego ulepszania narzędzi w zakresie ortopedii, jest RSQ Technologies – mówi Joanna Szyman, prezes zarządu NEO Hospital.
Gogle HoloLens mapują przestrzeń wokół użytkownika i na tej podstawie określają jego pozycje w przestrzeni oraz pozycje i ułożenie jego dłoni. Dzięki tym informacjom urządzenie może wyświetlić użytkownikowi trójwymiarowe hologramy oraz zapewnić obsługę interakcji z nimi, np. poprzez gesty. Funkcjonalność ta jest wykorzystywana w aplikacji RSQ Technologies (RSQ HOLO), gdzie w połączeniu z danymi medycznymi i dostępem do reszty systemów RSQ Technologies, chirurg ma dostęp do wszystkiego, czego potrzebuje w pełni sterylnej przestrzeni. 

Dla specjalistów od kręgosłupa 

Hologramy to strumienie fotonów, a te są absolutnie sterylne, co jest ogromnym postępem względem np. tradycyjnych monitorów. Dzięki temu lekarze mogą jednocześnie operować oraz przeglądać dane medyczne w postaci hologramów, np. fragmenty ciała pacjenta w trójwymiarze. To także najlepszy sposób na wyświetlanie wszystkich niezbędnych danych z dokumentacji medycznej.
RSQ Holo jest szczególnie przydatne w małoinwazyjnych, endoskopowych operacjach kręgosłupa, takich jak stenoza kanału kręgowego czy przepuklina dysku, gdzie pole operacyjne często ogranicza się do paru milimetrów. Jak podkreśla dr n. med. Aleksander Winiarski z krakowskiego Szpitala na Klinach, specjalista chirurgii endoskopowej: – Standardowo podczas tego typu operacji chirurg musi obserwować 3 ekrany monitorów, jeden wyświetlający obraz rezonansu magnetycznego, drugi obraz z RTG i trzeci obrazujący widok w czasie rzeczywistym z kamery endoskopowej. Dzięki RSQ Holo nie ma konieczności patrzenia tam i z powrotem na wszystkie trzy monitory, ponieważ obraz mamy cały czas przed sobą. Nie musimy odwracać głowy, nie musimy pamiętać tego obrazu, ale w każdej chwili możemy na niego spojrzeć, praktycznie prawie nigdy nie odrywając wzroku od miejsca, w którym operujemy. System pozwala więc na uzyskanie wszystkich informacji w jednym miejscu, dzięki czemu chirurdzy mogą być szybsi i bardziej wydajni. Ponadto zwiększa się bezpieczeństwo pacjenta dzięki dokładnemu zobrazowaniu patologicznej struktury, którą chcemy usunąć z rzeczywistym obrazem pola operacyjnego. Wykorzystanie systemu pozwala w efekcie usunąć zmianę prawie w 100% przy braku uszkodzenia okolicznych tkanek, a przede wszystkim struktur nerwowych. Tak więc możliwe jest nie tylko skrócenie czasu zabiegu, ale również poprawienie jego jakości. 

Dla specjalistów od kończyn górnych i dolnych

Systemy wykorzystujące technologię rozszerzonej rzeczywistości doskonale sprawdzają się w pracy ortopedów specjalizujących się w operacjach rekonstrukcyjnych, np. osteotomiach. Zabiegi te polegają na przecięciu kości, a następnie na mechanicznej korekcji nieprawidłowości anatomicznych danej okolicy celem poprawy kształtu kości, jak również mechaniki okolicznych stawów. W takich okolicznościach bardzo przydatne jest posiadanie trójwymiarowego obrazu, możliwość jego obserwacji w trakcie samej operacji, wkładanie go w pole operacyjne czy znajdowanie punktów referencyjnych, w których chirurg chce się znaleźć. W tradycyjnej ortopedii rekonstrukcyjnej, w przypadku osteotomii chirurg wykorzystuje zdjęcie RTG i rysowanie za pomocą ołówka celem dokonania korekcji, a następnie przechodzi do przecięcia kości i sprawdzenia, czy zabieg się powiódł. W przypadku technologii RSQ Holo te etapy operacji można ominąć, ponieważ w trakcie zabiegu operator na bieżąco sprawdza, czy działa tak, jak zaplanował to sobie wcześniej. System pozwala na sprawne przejście tzw. punktów krytycznych zabiegu dzięki bieżącemu monitorowaniu lokalizacji i kąta nacięć kości. – tłumaczy dr n. med. Aleksander Winiarski. 
Dr n. med. Aleksander Winiarski zauważa również możliwość praktycznego wykorzystania RSQ Holo w endoprotezoplastyce stawu biodrowego, a dokładnie w planowaniu zabiegu. Do tej pory w tradycyjnej chirurgii ortopedycznej chirurg przed przystąpieniem do zabiegu musiał sobie rozrysować na radiogramie rozłożenie protezy. Dzięki RSQ Holo taki wirtualny obraz ma przed oczami w trakcie operacji, więc nie musi wykonywać dodatkowych zdjęć rentgenowskich czy zaglądać w te wykonane wcześniej. W trakcie operacji chirurg ma do dyspozycji pełen zakres danych, który może nałożyć w czasie rzeczywistym w postaci holo
gramu na ciało pacjenta, a w razie potrzeby wybrane obrazy może powiększać, przesuwać czy odpowiednio skalować. 

Prostota obsługi

Jednym z podstawowych pytań przy urządzeniach wykorzystujących nowoczesne technologie jest to związane z ich obsługą. Mogłoby się wydawać, że nauka umiejętnego poruszania się w rozszerzonej rzeczywistości wymaga sporych nakładów czasowych. Nic bardziej mylnego. – Wystarczyło kilka minut i już byłem w stanie poruszać się w świecie rozszerzonej rzeczywistości. Nie potrzebowałem żadnego rozbudowanego szkolenia, aby swobodnie korzystać z systemu podczas samej operacji. Wszystko jest naprawdę proste i intuicyjne. A to jest bardzo ważne – mówi dr n. med. Aleksander Winiarski.
Ortopedzi korzystający z okularów rozszerzonej rzeczywistości zgodnie podkreślają, że już po kilku minutach od rozpoczęcia operacji zapominają, że mają na głowie jakiekolwiek gogle.

Nowe możliwości szkoleniowe dla przyszłych ortopedów 

Jak podkreśla wielu ortopedów, rozwiązanie RSQ Holo jest szczególnie przydatne w planowaniu skomplikowanych operacji, ponieważ dzięki hologramowi chirurg ma więcej niż jedną szansę na przećwiczenie operacji, a przede wszystkim może ją powtarzać tyle razy, ile potrzeba. Dr n. med. Aleksander Winiarski podkreśla rolę RSQ Holo w programach szkoleniowych. To właśnie na potrzeby szkoleń można generować trójwymiarowe interaktywne modele dowolnego zabiegu chirurgicznego, a nawet tworzyć symulowane komplikacje na hologramie, np. złamanie lub nieoczekiwane krwawienie. 

Wspólna rozszerzona rzeczywistość

Wielką zaletą RSQ HOLO jest możliwość współdzielenia rozszerzonej rzeczywistości przez nawet 10 osób. Oznacza to, że w tym samym momencie wszystkie osoby przebywające na sali operacyjnej mogą widzieć dokładnie to samo, mając na sobie osobną parę gogli. To element wyróżniający RSQ HOLO spośród innych urządzeń dostępnych obecnie na rynku.
Między innymi dzięki tej funkcji system doskonale sprawdzi się również w roli narzędzia edukacyjnego. Możliwość streamowania na żywo obrazu z okularów umożliwia wirtualny dostęp do sali operacyjnej dla nieograniczonej liczby osób. – Takie działania miały już miejsce. Za pomocą internetu połączyliśmy polskie placówki medyczne z amerykańskimi i jakość transmisji była na bardzo wysokim poziomie – mówi Bartłomiej Lubiatowski.

Przypisy